Sokratik Sorgulama ve Günümüze Uyarlaması

0
234

kimseye birşey öğretemem, sadece onların

Antik Yunan Felsefesinin gelişmesinde büyük rol oynayan Sokrat’ın çok sevdiğim bir hikayesi vardır ki günlük yaşamda anlamlı zaman geçirmek, anlamlı ilteşim kurma ve sohbetin de etkin ve eğlenceli bir yolu. İşte hikaye:

Eski Yunanda, Sokrates bilgiyi saklaması sebebiyle saygıdeğer bir ün yapmıştı. Bir gün Sokrates bir tanıdığına rastladı ve adam ona dedi ki; Arkadaşınla ilgili ne duyduğumu biliyor musun? Bir dakika bekle” diye cevap verdi Sokrates. Sonra şöyle devam etti.

Bana bir şey söylemeden evvel senin küçük bir testten geçmeni istiyorum.

Buna “Üçlü Filtre Testi”   deniyor.
Üçlü Filtre mi?
“Evet’’ diye devam etti Sokrates. Benimle arkadaşım hakkında konuşmaya başlamadan önce, bir süre durup ne söyleyeceğini filtre etmek, iyi bir fikir olabilir. Üçlü filtre testi dememin sebebini birazdan anlayacaksın.

Şimdi birinci filtre, “Gerçek Filtresi.” Bana birazdan arkadaşım hakkında söyleyeceğin şeyin tam anlamıyla gerçek olduğundan emin misin?

-Hayır, dedi adam. Aslında bunu sadece duydum ve… ‘’

Tamam, dedi Sokrates. Öyleyse, sen bu söyleyeceğin şeylerin gerçekten doğru olup olmadığını bilmiyorsun.

Şimdi ikinci filtreyi deneyelim, “iyilik Filtresi.” Arkadaşım hakkında bana söylemek üzere olduğun şey iyi bir şey mi?

Hayır, tam tersi…

Öyleyse, diye devam etti Sokrates, O’nun hakkında bana kötü bir şey söylemek istiyorsun ve bunun doğru olduğundan emin değilsin.

Fakat yine de testi geçebilirsin, çünkü geriye bir filtre daha kaldı. “İşe yararlılık filtresi.”

Bana arkadaşım hakkında söyleyeceğin şey benim işime yarar mı?

-Adam hayır, pek değil diye cevap verdi.

“İyi” diye tamamladı Sokrates.

Eğer, bana söyleyeceğin şey doğru değilse, iyi değilse ve işe yarar değilse bana neden söyleyesin ki?

*******

Böylece zamanı öldüren dedikodular, boş konuşmalar, yararsız zaman öldürmelerin önüne geçilir değil mi?

Sokrat’ın bu sorgulamasına benzetilen günümüzden bir çalışma Byron Katie’nin “The Work” çalışmasıdır. 4 soru ile düşüncelerimizi sorgular.

Byron Katie’nin Çalışma’sı (The Work) dünyada çekilen bütün acıların nedeni olan düşüncelerin tanımlanıp sorgulanmasının yoludur. Kendinizle ve dünya ile barış sağlamanın yoludur. Açık fikirli herkes bu çalışmayı yapabilir. 

Sorgulama Dört Soru ve Tersine Çevirmeler ile olur;

1. Bu doğru mu? (Evet veya hayır. Hayır ise 3. soruya geçiniz.)

2. Bunun doğru olduğunu kesinlikle bilebilir misiniz? (Evet veya hayır.)

3. Bu düşünceye inandığınız zaman nasıl tepki veriyorsunuz, ne oluyor?

4. Bu düşünce olmadan nasıl biri olurdunuz?

Ben size iki yöntemi de günlük hayatınızda kullanmanızı öneririm. Hem daha eğlenceli hale geldiğini hem de çok daha akılcı ve anlamlı yaşadığınızı göreceksiniz.

Nilgun YETİŞ

İş ve Başarı Koçu

İlgili Yazılarım:

1.Overcome Negative Feelings in Workplace