Pazartesi Kalkıp Pazar İnenler: Uçakla Zamanda Yolculuk
Pazartesi Kalkıp Pazar İnenler: Uçakla Zamanda Yolculuk
Uçak biletinizde kalkış günü pazartesi, varış günü pazar yazıyor. İlk tepkiniz herhalde “Biletin tarih kısmında hata var” şeklinde olurdu. Ya da “Tarihi yanlış mı seçtim, uygulama ya da havayolu rezervasyon sistemi bozuldu” gibi düşünceleriniz olabilirdi.
Aslında bilet gayet doğru gözüküyor olabilir. Bazı uçuşlarda saatlerce yol aldıktan sonra, kalktığınız günün bir öncesine inmeniz mümkün. Üstelik bunun için ses hızını aşmanız veya bilim kurgu filmlerindeki gibi bir solucan deliği bulmanız gerekmiyor. Pasifik üzerinde doğru yönde uçmanız yeterli.
Okyanusun ortasında takvim değişiyor
Bu takvim değişikliğinin ana nedeni Uluslararası Tarih Değiştirme Çizgisi’dir. Büyük ölçüde Pasifik Okyanusu’ndan geçen bu hayali sınır, birbirini izleyen iki takvim gününü ayırıyor. Çizgiyi doğuya doğru geçtiğinizde tarih bir gün geri, batıya doğru geçtiğinizde bir gün ileri gidiyor. Aslında haritada cetvelle çizilmiş kadar düzgün değil; ülkelerin ve adaların tarih tercihlerine göre kıvrılıyor.
Asya’dan Amerika’ya doğru uçarken yolculuk boyunca gerçek zaman ilerliyor, fakat indiğiniz yerde kullanılan saat ve takvim, kalkış noktanızdakine göre geride kalabiliyor.
Yeni yıla girdiler, sonra eski yıla döndüler
İşin en eğlenceli örneklerinden biri 1 Ocak 2023’te yaşandı. United Airlines’ın UA858 seferi, Seul’den yeni yılın ilk günü saat 00.29’da havalandı. San Francisco’ya indiğinde ise yerel tarih hâlâ 31 Aralık 2022, saat 17.01’di.
Yolcular yaklaşık on saat uçmuş, buna rağmen takvimde bir önceki yıla dönmüştü. San Francisco’da gece yarısına yaklaşık yedi saat vardı. Yani isteyenler, havaalanından çıktıktan sonra ikinci bir yılbaşı kutlamasına yetişebilirdi. Tabii böyle bir plan yaparken uçuşun zamanında gerçekleşmesi gerekiyor. Takvim size ikinci bir kutlama fırsatı verebilir ama rötarlar aynı cömertliği göstermeyebilir.
Peki, ters yönde uçarsanız?
Ters yönde seyahat ederseniz takvimden bir günü atlayabilirsiniz. Amerika’dan Asya’ya giderken, uçuş süresi ve kalkış saatine bağlı olarak pazartesi yola çıkıp çarşamba varmanız mümkün. Salı günü siz uçaktayken takvimden geçip gitmiş gibi görünür. O güne toplantı ya da romantik bir randevu koymadıysanız pek sorun yok.