GÖKYÜZÜNDE KRİTİK MİSYON: ERDAL İNÖNÜ’NÜN BAĞDAT SEFERİ VE GREENAIR’İN ÖZEL ROTASI
1990 yılının sıcak Eylül ayında, Körfez Krizi’nin tüm dünyayı diken üstünde tuttuğu bir dönemde gerçekleşen bu tarihi uçuş, Türk sivil havacılık ve diplomasi tarihinin en ilginç sayfalarından birini oluşturur.
1990 yılının Eylül ayı… Irak’ın Kuveyt’i işgaliyle başlayan kriz tırmanırken, dönemin Sosyaldemokrat Halkçı Parti (SHP) Genel Başkanı Erdal İnönü, bölgedeki barış umutlarını yeşertmek ve Irak’ta mahsur kalan Türk vatandaşlarının durumunu görüşmek üzere tarihi bir yolculuğa çıkar. Bu yolculuğun en dikkat çeken kahramanı ise o dönemin yeni kurulan özel havayolu şirketi Greenair olur.
🌍 ŞAM ÜZERİNDEN BAĞDAT’A: SESSİZ VE DERİN ROTA
Körfez üzerinde savaş uçaklarının devriye gezdiği, hava sahalarının “tehlikeli” ilan edildiği o günlerde, Erdal İnönü ve beraberindeki heyeti taşıyan Greenair uçağı, İstanbul’dan havalanarak önce Suriye’nin başkenti Şam’a iniş yapar.
Şam’da geçirilen bir gecenin ardından, ertesi gece yarısı operasyonel bir gizlilik ve özel bir rota planlamasıyla Bağdat’a doğru süzülür. Bu uçuş, sıradan bir sefer değil; radar takipleri ve diplomatik hassasiyetler altında gerçekleştirilen bir “havacılık operasyonu” niteliğindedir.
🏰 SARAYDA BİR GECE: SADDAM HÜSEYİN İLE ARABULUCULUK
Bağdat’a ulaşıldığında heyet, bizzat Saddam Hüseyin’in sarayında ağırlanır. İnönü’nün bu ziyareti, o dönemde Batı dünyasında ve Türkiye’de geniş yankı uyandırır. Ziyaretin temel amacı; savaşın önlenmesi için arabuluculuk yapmak ve “canlı kalkan” olarak kullanılan yabancıların, özellikle de Türk işçilerin serbest bırakılmasını sağlamaktır.
🛠️ GREENAIR: ZOR ZAMANLARIN OPERATÖRÜ
O dönemde Türk havacılık sektöründe yeni bir soluk olan Greenair, bu yüksek riskli uçuşu üstlenerek sivil havacılığın diplomasiyle nasıl iç içe geçebileceğini kanıtlar. Bağdat semalarında uçuş yasağı ve savaş hazırlıkları sürerken gerçekleştirilen bu “özel rota” uçuşu, hem teknik hem de siyasi anlamda büyük bir cesaret örneği olarak kayıtlara geçer.
📜 TARİHİ SONUÇ: REHİNELERİN ÖZGÜRLÜĞÜ
İnönü’nün bu riskli ziyareti meyvelerini verir. Saddam Hüseyin ile yapılan görüşmelerin ardından, Irak’ta mahsur kalan çok sayıda Türk vatandaşının ülkelerine dönmesine izin verilir. Greenair uçağı, sadece diplomatik bir heyeti değil, aynı zamanda barış umudunu ve vatandaşlarının özgürlüğünü taşıyan bir araç olarak İstanbul’a geri döner.
Gazeteci Notu: Havacılık tarihinin bu unutulmaz anısı, operasyonel planlamanın (dispatch) ve pilotaj yeteneğinin siyasi kriz anlarında ne kadar hayati olduğunu bir kez daha hatırlatıyor. Greenair’in o gece yarısı Bağdat’a süzülen özel rotası, bugün bile havacılık koridorlarında bir efsane olarak konuşulmaya devam ediyor.
📷Servet Basol
