Boeing, Yeni Nesil 777-9 Kokpit Tasarımı “İnsan Faktörleri” Testlerini Tamamladı

Boeing, dünyanın en büyük çift motorlu yolcu uçağı olan 777-9’un kokpit tasarımını test etmek amacıyla, dünya çapında 200’den fazla hava yolu pilotunun katıldığı simülatör değerlendirmelerinin dördüncü ve son aşamasını başarıyla tamamladı. Boeing mühendisleri ve pilotları tarafından yürütülen bu çaba, uçuş ekiplerinin gerekli tüm görevleri emniyetli bir şekilde yerine getirebilmesini sağlamayı hedefliyor.

Yeni Emniyet Standartları ve İnsan Faktörleri Odak Noktası

777-9 modeli, uçuş güvertesi tasarımını düzenleyen en yeni insan faktörleri kurallarına uyumluluğu göstermek için hava yolu pilotlarıyla simülatör değerlendirmelerini kullanan ilk Boeing uçağı olma özelliğini taşıyor. Bu yeni kurallar, 2018 ve 2019 yıllarındaki 737 MAX kazalarından çıkarılan derslerle 2020’de kabul edilen Uçak Sertifikasyonu, Emniyet ve Hesap Verilebilirlik Yasası’nın ardından ABD Federal Havacılık İdaresi (FAA) tarafından güncellenmişti. Havacılıkta “insan faktörleri”, insanların sistemle nasıl etkileşime girdiğini optimize etmeyi amaçlayan hayati bir tasarım disiplinidir.

Simülatörde Habersiz Arızalar ve Doğal Tepkilerin Ölçümü

Testlerin Seattle’da gerçekleştirilen son aşamasında, beş farklı müşteri hava yolundan gelen uçuş ekipleri, operasyonel gerçekliği birebir yansıtan senaryolarda görev aldı. Mühendisler, uçuş profilleri sırasında kasıtlı olarak beklenmedik sistem arızaları yaratarak pilotların tarafsız ve doğal tepkilerini ölçtü. Testlere katılan ekiplerin, karşılaşacakları durumlardan tamamen habersiz olması sağlandı; böylece en gerçekçi “ilk tepkiler” elde edildi. Pilotlar uygun adımları atarak ve kontrol listelerini takip ederek simüle edilmiş uçuşları emniyetli bir inişle tamamladılar. Boeing ekipleri, bu testler sırasında pilotların sistemlerle ve birbirleriyle olan etkileşimlerini belgelemek için 10.000’den fazla not aldı.

777-9 Kokpitindeki Öne Çıkan Yenilikler

777 ve 787 Dreamliner modelleriyle yüksek düzeyde ortaklık taşıyacak şekilde tasarlanan 777-9 uçuş güvertesi, operasyonel verimliliği artırmak için şu geliştirmeleri barındırıyor:

• Dokunmatik ekrana sahip geniş formatlı göstergeler.
• 787 Dreamliner modelindeki gibi isteğe bağlı çift baş üstü göstergesi (HUD).
• Uçuş ekipleri için daha fazla konfor sunan yeniden tasarlanmış pilot koltukları.
• Uçağın ikonik katlanabilir kanat uçlarının durumunu (açık, hareket halinde veya katlanmış) net bir şekilde gösteren benzersiz bir kontrol paneli.

Rakamlarla Test Süreci ve 2027 Hedefi

Üç yıla yayılan bu devasa insan faktörleri değerlendirmesi; aralarında Seattle, Dubai, Frankfurt, Hong Kong ve Singapur’un da bulunduğu 7 farklı lokasyonda yürütüldü. Toplamda 118 gün süren testlerde yaklaşık 70 uçuş senaryosu uygulandı.

Elde edilen tüm bu kapsamlı veriler, uçağın sertifikasyon sürecini desteklemek amacıyla FAA’ya sunulacak. Boeing’in en önemli önceliklerinden biri olan 777-9 modelinin ilk teslimatının 2027 yılında gerçekleştirilmesi planlanıyor. Testlere katılan havayolu pilotları ise, yeni kokpit sistemlerinin tasarımından ve bu benzersiz deneyimden duydukları memnuniyeti dile getirerek 777-9’u uçurmak için sabırsızlandıklarını belirttiler.

Fotoğraf Airline pilots advance 777-9 human factors testing

Capts. Gary Mandy (left), 777X chief technical pilot, and Tanner Sims, Engineering test pilot, develop operational scenarios presented to airline crews in the 777-9 simulator. (Marian Lockhart photo)