Türkiye’DE Bir İlk: “ADVANCED ATC TOWER”
TÜRKİYE’DE BİR İLK: ANTALYA HAVALİMANI AVRUPA HAVA TRAFİK AĞINA “ADVANCED ATC TOWER” SİSTEMİYLE ENTEGRE EDİLDİ! ✈️🌍🇹🇷
Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Antalya Havalimanı’nın 18 Mayıs 2026 itibarıyla ileri seviye hava trafik kontrol sistemi olan “Advanced ATC Tower” ile hizmet vermeye başladığını bildirdi. Devlet Hava Meydanları İşletmesi (DHMİ) ile EUROCONTROL Network Manager arasında yürütülen yoğun çalışmalar neticesinde Antalya Havalimanı, Avrupa hava trafik ağına bu konseptle entegre edilen ilk Türk havalimanı olma unvanını kazandı.
📊 Gerçek Zamanlı Bilgi Aktarımı ve Dinamik Trafik Yönetimi
Klasik uçuş planı temelli yapıdan gerçek operasyonel veriye dayalı dinamik hava trafik yönetimine geçiş sağlayan bu sistem, kule operasyonlarında büyük bir teknolojik dönüşüm başlattı. Bugüne kadar standart kule operasyonlarında EUROCONTROL yalnızca uçakların kalkış ve iniş planı bilgilerini alabilirken, Advanced ATC Tower konsepti sayesinde kritik operasyonel veriler artık canlı olarak aktarılmaktadır.
Doğrudan Avrupa hava trafik ağına aktarılan gerçek zamanlı veriler şunlardır:
-
Motor çalıştırma ve pushback (geri itme) süreçleri
-
Taksi süreci ve pist kullanımı
-
SID (Standart aletli kalkış) bilgileri
-
Kalkış sırası ve gerçekleşen kalkış zamanı
📢 Bakan Uraloğlu’nun Açıklaması: “Bu sistem sayesinde uçuşların Avrupa hava trafik ağı içerisindeki operasyonel yönetimi daha doğru, dinamik ve gerçek zamanlı veriler üzerinden gerçekleştirilecek. Özellikle yoğun yaz sezonunda Antalya Havalimanı’ndaki trafik akışını daha etkin, verimli ve koordineli şekilde yöneteceğiz.”
Sistem kapsamında, iki kurumun sistemleri arasında insan müdahalesine ihtiyaç duyulmadan güvenli ve otomatik bilgi alışverişi yapılmasını sağlayan B2B (Şirketten Şirkete) bağlantısı üzerinden ATC-DPI (Hava Trafik Kontrol – Kalkış Planlama Bilgisi) mesajları gönderilmektedir. Bu yapı sayesinde daha doğru slot planlamaları yapılmakta, gereksiz slot kayıpları ve operasyon akışını olumsuz etkileyen CHG (değişiklik) mesajları önemli ölçüde azaltılmaktadır.
🇹🇷 Yerli ve Milli Altyapı ile 10 Milyon Euro’yu Aşan Dev Tasarruf
Bu devrimsel haberleşme ve veri paylaşım altyapısı, tamamen DHMİ ve TÜBİTAK iş birliğiyle geliştirilen yerli ve milli EFS/DCL (Elektronik Uçuş Stripi / Dijital Hava Trafik Kontrolörü Kalkış Müsaadesi) altyapısı sayesinde sağlandı. EFS sistemi, hava trafik kontrolörlerinin uçuş bilgilerini dijital ortamda takip etmesini sağlarken; DCL ise kalkış müsaadesi süreçlerinin dijital ortamda yürütülmesine imkan tanımaktadır.
Yabancı firmaların tekelinde olan bu sistemlerin yüksek maliyetleri göz önüne alındığında, milli yazılımın önemi finansal verilerle de kendini göstermektedir:
-
Toplam Tasarruf: Satın alınmak istense yüksek maliyetleri olan bu sistemin yerli imkanlarla üretilmesi sayesinde 10 milyon Euro’dan fazla tasarruf elde edildi.
-
Bağımsız Bakım ve Teknik Destek: Yabancı sistemlerin yüksek bakım anlaşması maliyetlerine karşın, DHMİ bünyesinde kurulan uzman “EFS Core Team” ekibi; bakım, kurulum, eğitim ve teknik destek süreçlerini kendi personeliyle bağımsız bir şekilde yürütmektedir.
🚀 Milli Yazılım Türkiye Genelinde Yaygınlaşıyor
Yerli EFS/DCL sistemi yalnızca Antalya ile sınırlı kalmayıp, Türkiye genelinde sivil havacılığın dijital dönüşümünde aktif bir rol oynamaktadır. Havayolu şirketleri, EUROCONTROL ve DHMİ Online Hasılat sistemi gibi tüm paydaşlara anlık veri aktaran sistemin mevcut kullanım oranları şu şekildedir:
| Birim Türü | Aktif Kullanılan Havalimanı Sayısı | Fonksiyonu |
| Kule Birimleri | 35 Havalimanı |
EFS/DCL altyapısı üzerinden operasyonların anlık takibi sağlanıyor.
|
| Danışma Birimleri | 11 Havalimanı |
EFS’nin ilgili modülleri aktif olarak hizmet veriyor.
|
| Ramp Birimleri | 3 Havalimanı |
Entegre süreç yönetimi için ilgili modüller kullanılıyor.
|
Kısa süre içerisinde tüm havalimanlarında EFS kurulum ve eğitimlerinin tamamlanması hedeflenmektedir.
Sıradaki Merkezler: Ankara ve İzmir 🏢
Avrupa’nın en yoğun turizm ve charter operasyonlarından birine sahip olan Antalya Havalimanı’nın ardından, Türkiye’nin diğer büyük meydanlarında da çalışmalar hız kesmeden devam ediyor. Ankara Esenboğa ve İzmir Adnan Menderes havalimanlarında Advanced ATC Tower sertifikasyon çalışmaları sürmekte olup, bu meydanların da 2026 yılı içerisinde sertifikalarını alarak hizmet vermeye başlaması planlanmaktadır.