PEGASUS CEO’SU Güliz Öztürk’TEN IATA Zirvesinde Kritik MESAJLAR
PEGASUS CEO’SU GÜLİZ ÖZTÜRK’TEN IATA ZİRVESİNDE KRİTİK MESAJLAR: “HAVACILIKTA B PLANI ARTIK BİR ZORUNLULUK”
IATA 82. Yıllık Genel Kurulu’nda düzenlenen CEO panelinde konuşan Pegasus Hava Yolları CEO’su Güliz Öztürk, havacılık sektörünün geleceğine dair vizyoner açıklamalarda bulundu. Sektördeki 30 yıllık tecrübesiyle dikkat çeken Öztürk, kriz yönetiminden yapay zeka yatırımlarına kadar birçok önemli konuya değindi.
1. Kriz Yönetimi ve Stratejik Planlama
Öztürk, havacılık sektöründe 30 yıldan fazla deneyime sahip olduğunu ve sektörün Körfez Savaşı’ndan COVID-19’a kadar pek çok krizle başa çıktığını belirtmiştir. COVID-19 sonrasında planlama stratejilerinin tamamen değiştiğini; artık tek bir bütçe yerine farklı iş planları ve “B planları” ile çalıştıklarını, gelen sinyallere göre bu planları hızla devreye soktuklarını ifade etmiştir. Temel prensiplerini “en kötüsü için plan yap, en iyisi için umut et” şeklinde özetlemiştir.
2. Yakıt ve Risk Yönetimi (Hedging)
Yakıt fiyatlarının kontrol edilemez bir faktör olduğunu belirten Öztürk, Pegasus’un bu riski yönetmek için 24 aylık bir süreci kapsayan stratejik bir “hedging komitesi” ile çalıştığını açıklamıştır. Panel sırasında Pegasus’un yakıt ihtiyacının %63 oranında koruma (hedged) altında olduğunu, geriye kalan %40’lık kısmın ise operasyonel esneklik için açık bırakıldığını ifade etmiştir.
3. Operasyonel Sorunlar ve Üretici İlişkileri
Uçak ve motor üretimindeki gecikmeler (özellikle CFM motor sorunları) konusunda sektörün genel bir öfke içinde olduğunu ancak çözümün dava açmak olmadığını savunmuştur. Üreticilerle (OEM) masada sert pazarlıklar yapıldığını fakat ekosistemin korunması gerektiğini, asıl zorluğun ise bu teknik gecikmeleri uçuş bekleyen müşterilere açıklamak olduğunu belirtmiştir.
4. Teknoloji ve Yapay Zeka (AI) Yatırımları
Öztürk, Pegasus’un teknolojiye yaklaşımını iki temel örnekle açıklamıştır:
- Silikon Vadisi İnovasyon Laboratuvarı: 2023 sonunda San Francisco’da kurulan bu ofis aracılığıyla startup teknolojilerini doğrudan Pegasus iş süreçlerine entegre ettiklerini belirtmiştir.
- Yapay Zeka Ses Klonlama: Sektörde bir ilk olarak, baş pilotun sesini yapay zeka ile klonlayarak uçak içi anonsları İspanyolca ve Arapça gibi farklı dillerde, pilotun kendi ses tonu ve ifadeleriyle gerçekleştirdiklerini anlatmıştır.
- Gelecek Öngörüsü: Üretken yapay zekanın (Generative AI) gelecekte online seyahat acentelerinin (OTA) ve hatta havayolu uygulamalarının yerini alabileceğini, havayollarının ise operasyon ve müşteri deneyimine odaklanan “operatörler” olarak kalacağını öngörmüştür.
5. Stratejik Büyüme ve Satın Almalar
Pegasus’un Smart Wings (Çek Hava Yolları) satın alma süreciyle ilgili olarak, bunun bir ağ çeşitlendirme stratejisi olduğunu ve Avrupa’ya açılan bir kapı niteliği taşıdığını belirtmiştir. Şimdilik başka bir satın alma arayışında olmadıklarını, önceliklerinin bu iki şirketin kültürel ve iş operasyonel uyumunu (integration) sağlamak olduğunu ifade etmiştir.
6. Sürdürülebilirlik ve Regülasyonlar
Sektörün karbon emisyonundaki payının %2,6 gibi düşük bir seviyede olmasına rağmen çok sıkı regüle edildiğini eleştirmiştir. Pegasus’un 5,2 yaş ortalamasıyla çok genç bir filoya sahip olmasının en büyük avantajları olduğunu; ancak 2050 net sıfır hedefleri için sadece havayollarının değil, hükümetlerin ve petrol üreticilerinin de Sürdürülebilir Havacılık Yakıtı (SAF) üretimi için teşvikler vermesi gerektiğini vurgulamıştır.