
Hava Trafik Kontrol Hizmetleri ve Hava Trafik Kontrolörleri

GEÃEN hafta hava seyrüsefer cihaz ve sistemlerini yazmıÅ, bunların uçakların havada yer/yön bulmadaki özelliklerini açıklamıÅtım. Bu hafta konuya diÄer yanından bakacaÄız. Havadaki uçak trafiÄini belli kurallar çerçevesinde yetkilendirilmiÅ personel ile yönetmemiz gerekiyor. En basit ifadesi ile tüm uçakların kurallara uygun Åekilde belirlenmiÅ hava koridorlarından kontrol altında gitmesi gerekiyor.
Ãlkemizde Devlet Hava Meydanları İÅletmesi (DHMİ) Genel MüdürlüÄü tarafından verilmekte olan hava trafik kontrol hizmetlerine iliÅkin kurallar, tüm diÄer havacılık hizmetlerinde olduÄu gibi Uluslararası Sivil Havacılık Ãrgütü (ICAO) tarafından belirleniyor. DHMİ web sayfasını esas alarak bu hizmetleri tanımlayalım (https://ssd.dhmi.gov.tr/sayfa.aspx?mn=80).
âHava Trafik Kontrol Hizmeti (ATC), gerek hava araçları arasında gerekse hava araçları ile her türlü mânialar arasında çarpıÅmaların önlenmesi, hızlı ve düzenli hava trafik akıÅının saÄlanması hizmeti. Türkiye Hükümran Hava Sahası ve toprakları üzerinde 982.286 kilometre karelik  hava sahası dâhilinde uçuÅların emniyetli, düzenli ve en az gecikme ile gerçekleÅtirilmesi amacı ile verilen Hava Trafik Kontrol Hizmeti, üç temel kategoride saÄlanmakta.
- SAHA KONTROL HİZMETİ: Kontrol sahalarındaki kontrollü uçuÅlara verilen ATC hizmetini,
- YAKLAÅMA KONTROL HİZMETİ: Bir veya birden fazla havalimanına iniÅ/kalkıŠyapan kontrollü uçuÅlara verilen ATC hizmetini,
- MEYDAN KONTROL HİZMETİ: Bir havalimanı manevra sahasında ve havalimanı civarında uçan bütün hava araçları için  verilen ATC hizmetiniâ ifade ediyor.
Türkiyeâde bu hizmetleri gerçekleÅtirmek üzere 2 Saha Kontrol Merkezi (İstanbul, Ankara), 34 yaklaÅma kontrol ünitesi ve 44 havalimanı kontrol ünitesi (kule) var. Bu Åekilde ülkemiz hava sahasındaki sivil ve askeri uçak trafiÄi 24 saat bazında sürekli kontrol ediliyor.
Hava trafik kontrol hizmetlerinin yürütülmesinde ICAOânun yanı sıra hava seyrüseferinin emniyeti için Avrupa TeÅkilatıânın da (EUROCONTROL) düzenleme ve uygulamaları da etken. Ãzellikle Avrupa hava sahasına iliÅkin tüm kapasite artırımı ile harmonizasyon ve entegrasyona yönelik düzenlemeler ve uygulamalar bu teÅkilat tarafından yapılıyor. Tek Avrupa Hava Sahası (Single European Sky) olarak isimlendirilmiÅ bu çalıÅmalarda ülkemizde aktif olarak yer alıyor.
Hizmet detaylarına girmeyeceÄim. Yazımın amacına döneyim. Uçaklara saÄlanan hava trafik kontrol hizmetleri hava trafik kontrolörleri tarafından veriliyor. Ãnce hava trafik kontrolörü olmak için neler gerekir, bakalım. Sivil Havacılık Genel MüdürlüÄü (SHGM) tarafından yayınlanmıŠ31 Ocak 2007 tarih ve SHY 65-01 sayılı Hava Trafik Kontrolörleri Lisans YönetmeliÄiâne görehava trafik kontrolörü olabilmenin ilk aÅaması, aÅaÄıdaki nitelikleri karÅılamak:
- T.C. vatandaÅı olmak,
- 27 yaÅından gün almamıŠolmak (Lisans aÅamasında 30 yaÅından gün almamak gerekiyor),
- 4 yıllık yüksekokul mezunu olmak,
- ICAO Ek- 1 Sınıf 3 hükümlerine uygun geçerli bir saÄlık raporu almak,
- Güvenlik soruÅturması ile hava trafik kontrolörlüÄü yapmaya uygun olduÄunu belgelemek,
- Yönetmelikte detayları yazılı suçları iÅlememiÅ olmak (oldukça kapsamlı, ben yazmadım, merak edenler bakabilir),
- Genel yetenek testleri (dikkat, algılama, zihinsel matematik, üç boyutlu düÅünme) ve kiÅilik deÄerlendirme (motivasyon, karar verme, stres deÄerlendirme) yöntemlerini içeren bilgisayar destekli, uluslararası standartlara sahip kontrolör seçme programı ve öngörülen sınavda baÅarılı olmak,
- Hava/yer ve yer/yer sesli iletiÅiminde Türkçe ve İngilizce dillerinde, yanlıŠanlamalara ve aksamalara yol açabilecek belirgin bir aksan veya lehçe, dilde pelteklik, gizli kekemelik ve aÅırı heyecan sahibi olmamak,
- BaÅvuru sırasında, İngilizce dilinde KPDS sınavından en az 70 veya TOEFL sınavından en az 193 veya IELTS sınavının her bölümünden en az 6,5 veya FCE sınavından en az A veya CAE sınavından en az C veya CPE sınavından en az C düzeyinde puan aldıÄını belgelemek.
Tüm bu Åartları saÄladıÄınızda, yetkilendirilmiÅ bir kurumda hava trafik kontrol eÄitimi görmeniz gerekiyor. Ãlkemizde bu yetki halen DHMİ Genel MüdürlüÄüânde ve Anadolu Ãniversitesiânde (Havacılık ve Uzay Bilimleri Fakültesi-Hava Trafik Kontrol Bölümü) var. Anılan YönetmeliÄe göre âHava seyrüsefer hizmet saÄlayıcı tarafından düzenlenen hava trafik kontrol kursunu bitiren hava trafik kontrolörleri ile hava trafik kontrol eÄitimi veren yükseköÄretim kurumlarına ait diplomasını ibraz eden adaylara, iÅbaÅı eÄitimcisi gözetiminde, derece ve lisans almak amacıyla canlı trafik ortamında eÄitim yapabilmeleri için hava seyrüsefer hizmet saÄlayıcı tarafından öÄrenci (DHMİâdeki adıyla asistan) hava trafik kontrolörü sertifikasıâ veriliyor.
Hava trafik kontrolörleri için baÅlangıç eÄitimi olan temel hava trafik kontrolör eÄitimi, EUROCONTROL TeÅkilatının Hava Trafik Kontrolörleri İçin BaÅlangıç EÄitimi – Genel Ãekirdek İçerik Rehber Dokümanı doÄrultusunda hazırlanan eÄitim müfredatına göre veriliyor. EÄitim detayına da girmeyeceÄim. Anadolu Ãniversitesiânin programı lisans düzeyinde, yani 4 yıl okuyorsunuz. DHMİ Genel MüdürlüÄü ise Ãniversiteden (baÅka bölümler) lisans derecesi olanlara en az 12 ay süren kurs eÄitimi veriyor. Bu süre, sınıftaki öÄrenci sayısı arttıÄında 2-3 daha uzayabiliyor.
Hava trafik kontrolörlerinin yapacakları iÅ kapsamını belirleyen dereceleri de Åöyle:
- Görerek meydan kontrol derecesi
- Aletli meydan kontrol derecesi
- Radarsız yaklaÅma kontrol derecesi
- Radarlı yaklaÅma kontrol derecesi
- Radarsız saha kontrol derecesi
- Radarlı saha kontrol derecesi
GörüleceÄi üzere hava trafik kontrolörü olmak kolay deÄil. ÃalıÅma yeriniz sivil kurum olarak sadece DHMİ Genel MüdürlüÄü. Az trafiÄin olduÄu bazı havalimanlarındaki kule hizmeti hariç 24 saat esasına göre çalıÅacaksınız. Yine kule hariç kapalı ortamda sürekli ekran baÅındasınız. Lisans alma ile eÄitim hayatınız bitmiyor. Lisansınızı yenilemek için tazeleme ve gerektiÄinde yeni teknolojilere uyum eÄitimlerine gireceksiniz. Kimileriniz günde bin uçaÄı bulan hava trafiÄini yöneten ünitelerde görev yapacaksınız. Ancak, eÄer severseniz çok zevkli bir iÅi yapıyor olacaksınız.
Bu kadar zor bir iÅi yapan hava trafik kontrolörleri, gördükleri eÄitim ve yaptıkları iÅin tam karÅılıÄını alabiliyorlar mı? Kesinlikle hayır. Avrupaâyı örnek gösterirsek aldıkları ücretlerin yetersiz olduÄunu görüyoruz. DHMİ Genel MüdürlüÄü çalıÅan ücretleri kamu çalıÅanlarınınki ile dengelenen bir yapıda. Ancak  istisnai meslekler farklı ücretlendirilmeli. Hava trafik kontrolörleri ücretleri belirlenirken de bu durum dikkate alınmalı diye düÅünüyorum.
Haftaya görüÅmek üzereâ¦
Yıldırım Saldıraner / Yenialanya.com
22min
2
Åiddetli lodos İstanbulâdaki hava trafiÄini zorluyor  Åiddetli lodos İstanbulâdaki hava trafiÄini zorluyor Yurt genelinde etkili olan Åiddetli lodos İstanbulâdaki hava trafiÄini zorluyor. Pek çok sefer iptal ederken, lodosa raÄmen yoÄun hava trafiÄi dikkat çekiyor. İstanbul semalarında yoÄunlaÅan hava trafiÄi her geçen yıl artıyor. Hava sahasında yaÅanan hareketlilikten Atatürk Havalimanı ve Sabiha Gökçen Havalimanı fazlasıyla etkileniyor. Ãzelli
22min
3
Bankacılara havalimanı iÅini biz öÄrettik Bankacılara havalimanı iÅini biz öÄrettik TAV Havalimanları CEOsu Sani Åener, âDünyada bankacılara havalimanı iÅini biz öÄrettik. Ãünkü dünyadaki ilk özelleÅtirmelerden birini Türkiye yaptıâ dedi TAV Havalimanları Yönetim Kurulu Ãyesi ve İcra Kurulu BaÅkanı (CEO) Sani Åener, dünyada bankacılara havalimanı iÅini kendilerinin öÄrettiklerini belirterek, âÃünkü dünyadaki ilk özelleÅtirmelerden biri
22min
2
Yilin BüRokrati   YILIN BÃROKRATI  DHMİ Genel Müdürü Orhan Birdal, Genç Bürokratlar dergisi tarafından âYILIN BÃROKRATIâ  seçildi.  Genç Bürokrat Dergisi tarafından bu yıl ilki gerçekleÅtirilen yılın bürokrat ve idarecileri ödül törenine  Milletvekili, MüsteÅar, Genel Müdür düzeyinde bir çok bürokrat ve davetli katıldı.  Yılın bürokratı dalında ödüle layık görülen DHMİ Genel Müdürü Orhan Birdalâa ödülünü Ge
22min
2
Havaaraci Kaza AraÅTirma Ve IÌNceleme çAliÅTayi Yapildiâ¦Â  HAVAARACI KAZA ARAÅTIRMA VE İNCELEME ÃALIÅTAYI YAPILDI⦠UlaÅtırma Denizcilik ve HaberleÅme BakanlıÄıânın düzenlediÄi âHavaaracı Kaza AraÅtırma ve İnceleme ÃalıÅtayıâ Antayaâda  yapıldı. ÃalıÅtayda söz alan uzmanlanlar,  oluÅturulan âKaza AraÅtırma ve İnceleme Kurulununâ  genel yapısı, iÅleyiÅi ve mevzuatı konusundaki görüÅlerini dile getirdiler.  Toplantıda bir konuÅma yapan Genel Müdürümüz Orh
3h
100+
OnurAir Kabin Memuru Alacak OnurAir Kabin Memuru Alacak İŠTanımı UçuÅ görevinin icrasında Åirket kurallarına uygun olarak yolcu emniyet ve konforunun saÄlanması. Aranan Nitelikler Genel Ãzellikler  T.C. vatandaÅı olup T.C. pasaportuna sahip, 1987 â 1996 yılları arasında doÄmuÅ, İstanbulâda Avrupa Yakasıânda ikamet eden , İyi derecede Türkçe ve İngilizce konuÅabilen (İkinci dil olarak Fransızca, Almanya, İtalyanc
1d
100+
THY bu yıl 2 bin 500 kiÅi alacak THY bu yıl 2 bin 500 kiÅi alacak  Türk Hava Yolları (THY) Genel Müdürü Temel Kotil, bu yıl yaklaÅık 2 bin kabin ve kokpit personeli, 500 de pilot alımı gerçekleÅtireceklerini söyledi. Kotil, yaptıÄı açıklamada, geçen yıl, bir önceki yıla göre yüzde 16 büyüdüklerini belirterek, bu yıl da aynı oranda büyümeyi hedeflediklerini belirtti. Dünyada en çok yurtdıÅı noktasına uçan havayolu Åirketi oldu
1d
28
İptal Olan 223 THY seferi Kötü Hava KoÅulları Nedeniyle İptal Olan Seferler  DeÄerli yolcularımız, Meteorolojik raporlar ıÅıÄında , beklenen olumsuz hava durumunun Türk Hava Yolları uçuÅlarını aksatma olasılıÄına karÅın gerekli tedbirler alınmaktadır. 01-02 Åubat 2015 tarihli iptal seferlerimiz aÅaÄıdadır. Yolcularımızın seyahatlerinden önce uçuÅlarıyla ilgili son durumu www.thy.com adresinden veya 444 0 849 numaralı
1d
3
All Nippon Airways, Boeing ve Airbusâa uçak sipariÅ etti All Nippon Airways, Boeing ve Airbusâa 15 adet uçak sipariÅ etti  Japonyaânın en büyük havayolu Åirketi All Nippon Airways (ANA), Boeing ve Airbusâa liste fiyatı üzerinden toplam tutarları 2,2 milyar dolar olan 15 adet uçak ÅipariÅi verdi. SipariÅ edilen uçaklardan 3â²Ã¼ Boeing 787-10 ve 5â²i Boeing 737-800, 7 adedi ise Airbus A321.
1d
4
Hava Trafik Kontrol Hizmetleri ve Hava Trafik Kontrolörleri Hava Trafik Kontrol Hizmetleri ve Hava Trafik Kontrolörleri  GEÃEN hafta hava seyrüsefer cihaz ve sistemlerini yazmıÅ, bunların uçakların havada yer/yön bulmadaki özelliklerini açıklamıÅtım. Bu hafta konuya diÄer yanından bakacaÄız. Havadaki uçak trafiÄini belli kurallar çerçevesinde yetkilendirilmiÅ personel ile yönetmemiz gerekiyor. En basit ifadesi ile tüm uçakların kurallara uygun Åekilde bel
2d
100+
Ãelebi Antalya İÅçi Alımı İÅin Detayı Ãelebi Grubu yarım yüzyıllık geçmiÅine dayalı bilgi ve tecrübe birikimiyle; Havacılıkta Yer Hizmetleri, Kargo & Antrepo, Gıda ve Liman İÅletmeciliÄi gibi çeÅitli alanlarda hizmet vermektedir. Ãelebi Holding bünyesindeki Ãelebi Hava Servisi A.Å., 1958 yılında Türkiyeânin ilk özel yer hizmetleri Åirketi olarak kurulmuÅtur. ISO 9001, ISO 14001 ve OHSAS 18001 belgelerine sahip olan ku
2d
2
BaÄdat UçuÅları Normale Dönüyor BaÄdat UçuÅları Normale Dönüyor PerÅembe günü Türk Hava Yolları ve Lübnanâın Middle East Airlines (MEA) Irak baÅkenti BaÄdatâa seferlerine yeniden baÅladı. Hafta baÅı BaÄdatâa iniÅte bir uçaÄa ateÅ açılması sebebiyle uçuÅlar askıya alınmıÅtı.  Irakâın sivil havacılık otoritesinin baÅkanı Samir Kubba verdiÄi demeçte, hala en az yedi havayolunun uçuÅları durduÄunu doÄruladı. Flydubai, Emirates Hav
2d
2
İngilizce Dil Yeterlilik Sınavları Åubat 2015 Oturumu BaÅvuruları İngilizce Dil Yeterlilik Sınavları Åubat 2015 Oturumu BaÅvuruları  Sivil Havacılık Genel MüdürlüÄünce düzenlenmekte olan İngilizce Dil Yeterlilik Sınavları Åubat 2015 oturumu 16 â 18 Åubat 2015 tarihleri arasında 3 gün süreyle Sivil Havacılık Genel MüdürlüÄünde gerçekleÅtirilecektir. BaÅvurular 02.02.2015 Pazartesi günü saat 09:00 itibarı ile baÅlayacak 08.02.2015 saat 23:59 itibariyle bitecektir
2d
2
DHMİ Yolcuları Uyardı   Atatürk Havalimanı baÄlantılı bazı uçak seferlerinin, kötü hava koÅulları nedeni ile havayolu Åirketleri tarafından iptal edilmesi üzerine, DHMİ genel müdürlüÄünce yazılı bir açıklama yapıldı.  Açıklama Åöyle:  30-31 Ocak, 01 Åubat 2015 tarihlerinde yapılacak olan AHL baÄlantılı bazı uçak seferlerinin, kötü hava koÅulları nedeni ile iptal edildiÄi havayolu Åirketleri tarafından açıklanmıŠb
2d
3
Güney Sudanlı Havacılara EÄitim  Güney Sudanlı Havacılara EÄitim EsenboÄa Simülatör Merkezindeki eÄitimlerini tamamlayan Güney Sudanlı havacılara, düzenlenen törenle sertifikaları verildi.   DHMİ Genel MüdürlüÄü ve Türk İÅbirliÄi ve Koordinasyon Ajansı BaÅkanlıÄıânın(TİKA) ortak çalıÅması ile EsenboÄa Havalimanı Simülatör Binası ve EÄitim Tesisleriânde Güney Sudanlı 19 havalimanı personeline, hizmet içi eÄitim programı düzen
2d
19
İptal Olan THY seferleri İptal Olan THY seferleri Kötü Hava KoÅulları Nedeniyle İptal Olan Seferler  Meteorolojik raporlar ıÅıÄında , beklenen olumsuz hava durumunun Türk Hava Yolları uçuÅlarını aksatma olasılıÄına karÅın gerekli tedbirler alınmaktadır.Â


