AB ve UzakdoÄu baÅta olmak üzere dünyanın birçok yerinden Rusyaâya gidecek mallar önce Türkiyeâye getiriliyor, konteyner deÄiÅtirilip Rusyaâya gönderiliyor. Lojistikçiler, “Türkiye’deki antrepolar Rus transit malları ile doldu taÅtı” diyor.
Rusyaânın Ukraynaâyı iÅgaliyle yaÅanan savaÅ nedeniyle ABD ve ABânin ambargolarıyla karÅı karÅıya kalan Rusyaâda hükümetin mart ayı itibarıyla paralel ithalata izin vermesi, Türkiyeâyi bu ülkeye yönelik “transit hub”a dönüÅtürdü. Dünyanın farklı ülkelerinden gelen yükler, ambargo taramasının ardından Türkiyeânin çeÅitli limanlarına boÅaltılıyor ve mallar millileÅtirilmeden re-export iÅlemiyle Rusyaâya gidecek gemilere aktarılıyor.
Gümrüklü bölgelerde karayolu taÅımaları için de benzer bir yöntem kullanılıyor. DÃNYAâya bilgi veren lojistik kaynakları, bazı Rus Åirketlerin söz konusu paralel ithalatı gerçekleÅtirebilmek için Türkiyeâde temsilcilikler açtıÄı ve firma ortaklıklarına gittiklerini belirtiyor. Rusya Ekonomik Kalkınma Bakanı Maksim ReÅetnikov, paralel ithalat kapsamında ülkeye getirilen ürünlerin toplam hacminin 4 milyar dolara yaklaÅtıÄını açıkladı.
Ruslar vatandaÅlık alıp Türkiyeâde Åirket kuruyor
DÃNYAâya konuÅan lojistik sektörü temsilcileri, paralel ithalatın aÄırlıklı olarak Türkiyeâde Åirket kuran Rus yatırımcılar aracılıÄı ile yapıldıÄını ifade ediyor. Verilen bilgiye göre, Rus iÅ insanları vatandaÅlık almak için Türkiyeâde gayrimenkul satın alıyor, yerel bir Åirket kuruyor. Böylece, UzakdoÄu ya da AB gibi ülkelerden ithal ettiÄi ürünleri, Türkiyeâde Åirketi üzerinden Rusyaâya gönderiyor.
Maersk, Hapag Lloyd, Hamburg Süd gibi ABâli küresel konteyner devleri, Rusya seferlerini durdurduÄu için bu taÅımalar, denizyolunda Rusyaâya hattı bulunan Türk konteyner Åirketleri aracılıÄı ile yapılıyor. Sadece denizyolu deÄil, kara, hava ve demiryolunda da Rusya’ya yönelik transit yüklerde artıŠolduÄu belirtiliyor.
Antrepolar Rus malları ile doldu taÅtı
Rusyaâya gidecek transit yüklerin Türkiyeâye gelmesi nedeniyle antrepoların yoÄunluÄuna dikkat çeken Rif Lineâın Türkiye Genel Müdürü Mehmet Serkan Erdem, DÃNYAâya yaptıÄı açıklamada, “Geçen hafta Mersinâdeydim. Dünyanın her yerinden gelen ve Rusya’ya aktarması yapılacak olan yükler nedeniyle Mersinâde antrepolar aÄzına kadar dolu. Bir yandan bu yükler Türk armatörlerin gemileri ile Rusyaâya gönderilirken diÄer yandan birçok Rus TIR’ı bu malları taÅımak için Türkiye’ye geliyor” dedi.
Taylandâda üretilen Bosch klima Türkiye aktarmalı Rusyaâya gidiyor
Hem UzakdoÄu hem de Avrupa lojistik piyasasını yakın takip eden Serkan Erdem, süreçle ilgili Åu açıklamayı yaptı: “Birçok AB’li firma zaten Ãin ve Endonezya gibi ülkelerden mal alarak Rusyaâya gönderiyordu. Mesela Alman Boschâun klimaları Tayland’da üretiliyor, buradan Rusya pazarına gidiyordu. Åimdi ise Maersk, Hapag Lloyd, gibi büyük amatörlük Åirketleri, Rusya’ya seferini durdurunca bu konteynerlerin hepsi, İstanbul’a, İzmir’e ya da Mersin’e geliyor. Buradan Medkon, Akkon, Arkas ve Fesco aracılıÄı ile aktarma yapılıp, Rusyaânın Novorossiysk limanına aktarılıyor.”
Yerli armatörlerin avukatları âambargoâ taraması yapıyor
Türkiyeânin önde gelen yerli armatörlük Åirketlerinden Medkon Denizcilik, geçtiÄimiz haftalarda Mersin, İstanbul ve İzmirâden Rusyaânın Novorossiysk Limanıâna sefer baÅlatmıÅtı. DÃNYAâya konuÅan Medkon Genel Müdürü Mahmut IÅık, Rusyaâya giden transit yükleri taÅırken ambargonun delinmemesi konusunda büyük bir hassasiyet gösterdiklerini vurgulayarak, Åunları kaydetti:
“Avrupaâdan ya da çeÅitli ülkelerden gelip Türkiyeâde kurulan Åirketler aracılıÄı ile konteynerlerin boÅaltılıp, bizdeki konteynerlerle dolması halinde evraklara bakıyoruz. Arkas da biz de çok dikkatliyiz. Åirketimizde bu konuyla ilgilenen iki avukatımız var. Herhangi bir problem yaÅamamak için tüm evraklar onların kontrolünden geçiyor.
Gönderici alıcı ya da yükün ambargo kapsamında olmadıÄından emin olunca Rusyaâya taÅıma yapıyoruz. Daha sonra taÅıma ile ilgili tüm bu bilgileri P&I Åirketine aktarıyoruz. Bizim için gönderici alıcı ve yükün ambargo kapsamında olmaması yetiyor. Ancak en ufak bir soru iÅareti varsa da bu taÅımayı kesinlikle yapmıyoruz.”
transit hub
Demiryolunda da transit talebi arttı
Türkiyeânin önde gelen Antrepolarından Asbirâin Yönetim Kurulu BaÅkanı Erkan BaÅboÄa da çok sayıda Rus iÅ adamının Türkiyeâde Åirket kurduÄunu ifade ederken, “Bu Åirketler Avrupaâdan mal toplayıp, bize getirip transit taÅıma yapıyor. Bazıları da Türkiyeâden mal tedarik edip ihraç ediyor. Bu Åekilde yasal bir zemine dayandırılıyor ticaret.
Sadece denizyolu deÄil, demiryolunda da bir hareketlilik var. Avrupalı lojistik Åirketlerinden Rus demiryolu hattını kullananlar Türkiye üzerinden taÅıma yapmak istiyorlar. Hatta birini ben görüÅtürdüm demiryolları yetkilileriyle” dedi.
Rusyaâya TIR seferleri arttı
Rusyaânın paralel ithalatındaki artıÅ, Türkiyeânin karayolu dıŠticaret taÅıma rakamlarına da yansıdı. Uluslararası Nakliyeciler DerneÄiânin (UND) bu hafta yayımladıÄı Ocak-Haziran 2022 Uluslararası Karayolu TaÅımacılık İstatistikleri raporunda, Türkiyeâden Rusyaâya yapılan taÅımalardaki artıŠdikkat çekti.
Türkiyeâden baÄımsız devletler TopluluÄu (BDT)ve Orta Asya ülkelerine yapılan ihracat taÅıma sayıları Ocak-Haziran 2022 döneminde geçen yılın aynı dönemine göre, yüzde 10 artarken, bu dönemde Türk TIR’larının Rusyaâya seferleri yüzde 40 artıŠgösterdi. Kuyrukta bekleyen araçlar da dikkate alındıÄında bu oranın çok daha fazla olduÄu vurgulandı.
İthalatta Rus TIRâları rekor kırdı
DiÄer yandan, yılın ilk yarısında Türkiyeânin ithalat taÅımalarında en fazla payını artıran yabancı araçlar Rus TIRâları oldu. Ocak-Haziran 2022 döneminde Türkiyeânin karayolu ithalat taÅımaları yüzde 20 artarken, Rus TIRâları bu dönemde sefer sayısını yüzde 193 artırarak 2 bin 815âe çıkardı.
Ocak-Haziran 2022 döneminde Türkiyeânin toplam uluslararası karayolu ihracat taÅımaları yıllık bazda yüzde 15 artıÅla 1 milyon 20 bin adete ulaÅtı.
Bu dönemde toplam ithalat taÅımaları ise yüzde 20 artarak 444 bin adeti aÅtı. Henüz açıklanmamıŠolsa da sektör yetkilileri, temmuz ayında paralel ithalatın taÅıma rakamlarına etkisinin daha fazla olacaÄını öngörüyor.
transit hub
Türkiyeâden Rusyaâya yapılan paralel ithalat, yabancı basının gündemine taÅındı
Corriera della Sera gazetesi, Ulusal İstatistik Enstitüsü verilerine dayandırdıÄı haberde, İtalya’nın haziranda Türkiye’ye 1 milyar 400 milyon euroluk ihracat yaptıÄını yazdı. Gazete, söz konusu ihracatın son 10 yılda aylık bazda 1 milyar euroyu hiç aÅmadıÄına dikkat çekti. Haberde, Türk lirasının euro karÅısında deÄer yitirmesinden hareketle bu ülkeye ihracatın düÅmesinin bekleneceÄi, ama verilerin aksi bir tabloya iÅaret ettiÄi belirtiliyor.
Gazetenin iddiasına göre rakamların ardında, İtalyan Åirketlerin Rusya’ya ihracat yapmak için Türkiye’yi transit ülke olarak kullanması var. İtalyan gazeteciler, Türkiye’nin Rusya’ya gerçekleÅtirdiÄi ihracatın da haziran ayında rekor kırdıÄına dikkat çekti.
Lojistik Åirketi Optimalnaya Logistika’dan Gerogi Vlastopulo, verdiÄi demeçte Türkiye’nin transit ülke haline geldiÄi iddiasına katıldıÄını ifade etti. Vlastopulo, bütün sektörün aklında “Batı bu iÅe ne zaman ve nasıl tepki verecek?” sorusunun bulunduÄunu söyledi.
Ancak lojistik uzmanı, ABD ve AB’nin Türkiye’nin transit rolüne göz yumma olasılıÄının da bulunduÄu görüÅünde. Bu haberlerin üzerine bazı kaynaklar, İtalya’dan Türkiye’ye, daha sonra da Rusya’ya giden malların tamamının yaptırım kapsamında olmayabileceÄi olasılıÄına dikkat çekiyor.