Åimdiye Kadar Ãretilen En Büyük 10 Uçak
HavacılıÄın devlerine daha yakından bakalım
Uçaklar yüz yıl içinde, pervanelerle çalıÅan küçük araçlardan, turbofan jet motorlarıyla binlerce feete yükselen aÄır makinelere dönüÅtü. Ama bu mühendislik harikalarından hangisi Åimdiye kadar yapılmıŠen büyük uçak?
Airbus A380’in en büyük yolcu jeti olduÄunu hepimiz biliyoruz ve muhtemelen bir süre daha öyle kalacak. Burada, bu ve diÄer büyük yolcu jetlerinin yanı sıra nakliye uçaklarına ve diÄerlerine bir göz atacaÄız.
Büyük uçakları ölçmenin birçok yolu var- uzunluk, aÄırlık, hacim veya kanat açıklıÄı gibi. Tüm bunları göz önünde bulunduracaÄız, ancak belirli parametreleri dikkate aldıÄımızdan diÄer baÅka uçakların da listeye girebileceklerini unutmayın.

Airbus A380
A380, yolcu kapasitesi, hacmi, aÄırlıÄı ve kanat açıklıÄı açısından Åimdiye kadar yapılmıŠen büyük yolcu jetidir. Ancak Boeing 747-8 uzunluk açısından onu yeniyor, Boeing 777-9 (teknik olarak inÅa edilmiÅ ancak henüz hizmete girmemiÅ) de A380’den uzun.
Maksimum 853 yolcu kapasitesi (çıkıŠlimiti) sunar, ancak havayolları bunu genelde 400 ila 550 koltuk kapasiteli olarak çalıÅtırıyor. Bu kadar yüksek kapasite, birinci sınıf bir mühendislik baÅarısını göstermekte. Ancak ne yazık ki, (çoÄu) havayolu için umulduÄu kadar iyi sonuçlanmadı.
Bunun istisnası, hub tabanlı modeliyle Superjumbo’yu baÅarıya ulaÅtıran Emirates‘ tir, ancak çoÄu hava yolu Åirketi denemiÅtir. Ãift motorlu uçakların kabiliyet artıÅı ve hub operasyonlarından noktadan noktaya lehine kayma, uçaÄın potansiyeline zarar verdi.
2020 olaylarını takip eden yavaÅlama, birçok havayolunun kaderini belirledi. Ãift katlı uçaklar için erken emeklilik oldu ancak o zamandan beri hava yolculuÄu talebinin yeniden canlanmasıyla tekrar hizmete sokulanlar da oldu.
Ne yazık ki, çoÄu emeklilere yeni bir kullanım alanı bulunamıyor. Sadece Hi Fly bir süre charter kullanımı için ikinci el bir uçaÄı kullandı, ancak o havayolu bile Åimdi onu emekliye ayırdı. Kargo pazarındaki potansiyeli tasarımı sebebiyle deÄerlendiremiyor ve mükemmel bir özel jet veya VIP taÅımacılıÄı yapabilmesine raÄmen, büyüklüÄü ve sınırlamaları sebebiyle Åimdiye kadar bu mümkün olmadı.
Boeing 747-8
747, elbette, diÄer çok büyük yolcu jeti. En yeni seri 747-8, A380’den üç metreden biraz daha uzun olarak sunulan en büyük versiyondur. Ancak 605 gibi daha düÅük bir maksimum kapasiteye sahiptir (yine hatırlatalım, bu maksimum çıkıŠlimitidir, tipik kapasite 450 civarındadır). Ayrıca, Superjumbo’dan çok daha kısa bir kanat açıklıÄına sahiptir (79,95 metreye kıyasla 68.4 metre), bu da çalıÅabileceÄi havalimanlarının sayısını arttırdıÄı için bir avantaj olmuÅtur.
A380’e kadar, 747 uçan en büyük yolcu uçaÄıydı. Bu, 1968’deki lansmanından bu yana onun ayırt edici özelliÄi olmuÅtur. Pan American World Airways (Pan Am) ile iÅbirliÄi içinde geliÅtirilmiÅtir. Havayolu Boeing 707 ile baÅarı elde etmiÅti ve bunu iki kat daha büyük yeni bir uçakla daha da ileriye götürmek istedi. Aslında, baÅlangıçta tam uzunlukta bir üst güverte ile planlanmıÅtı, ancak bu, güvenlik gereksinimleri sebebiyle yapılamadı.
Boeing 777-9
Test uçakları artık uçarken, Boeing’in çok yakında serviste olacak 777X’ini dahil etmek uygun görünüyor. En büyük varyant olan 777-9, 76 metrenin biraz üzerinde, Åimdiye kadar havalanan en uzun yolcu uçaÄı olacak. Ve 426 kiÅi kadar tipik bir kapasite sunacak – 747-8’den fazla az deÄil.
Bu listedeki diÄer yolcu uçaklarından farklı olarak 777X, çift motorlu bir uçaktır. Ve bu yeni GE9X motorları Åimdiye kadar yapılmıŠen büyük ve en güçlü ticari motorlardır – bir 737’nin gövdesinden daha büyük! 777X, çok yüksek kapasiteli, çok verimli ikizlerin yeni çaÄını getirecek. Daha büyük dört motorlu ticari jetleri bir süre daha görmemiz olası deÄil.
Yine de, Boom Supersonic yakın zamanda yaklaÅmakta olan Uvertürü bir quadjet olarak yeniden tasarladıÄı için bu alanda daha fazla geliÅme olabilir. 777X’i havayolu kullanımında görmek için hala biraz beklememiz gerekiyor. Motor sorunları ve yapısal testlerle ilgili sorunlar nedeniyle geliÅtirme ertelendi. Ve pandemi sırasındaki yavaÅlama nedeniyle üretim gecikmeleri de yaÅandı.
AÄustos 2022 itibariyle sipariÅler 382 uçak olarak gerçekleÅti. Qatar Airways Åu anda ilk uçaÄını 2025’te almayı umuyor, ancak havayolu Boeing’in öngörülen tarihi ileri alabileceÄini umuyor. Modelin en büyük müÅterisi 150 adet sipariÅle Emirates.
Antonov An-124
Trajik bir Åekilde, operasyondaki en büyük Antonov uçaÄı artık Antonov An-225 Mriya deÄil. Rusya’nın Ukrayna’yı iÅgal etmesinin ve savaÅın ilk gününde Gostomel Havalimanı’nın bombalanmasının ardından, Ukrayna’nın altı motorlu ‘Dream’ kargo uçaÄı ya da ondan geriye kalanlar, Kiev’in dıÅındaki molozların arasında oturuyor.
Aynı üreticiye baÄlı An-124, An-225’ten daha küçük ancak ticari olarak geliÅtirilmiÅ en büyük kargo uçaklarından biri. 1982 yılında havalandı ve 55 uçak üretildi. 747-8 tanıtılana kadar, ticari olarak üretilen en aÄır uçaktı.
AÄustos 2022 itibariyle ch-aviation.com verilerine göre Åu anda 22 adet An-124 uçaÄı faal durumda. ÃoÄu Rus Hava Kuvvetleri tarafından, bazıları ise Rus kargo uzmanı Volga-Dnepr tarafından iÅletiliyor. Ukrayna’nın nakliye uzmanı Antonov Havayollarında hala beÅ tane uçuyor ve BAE merkezli Maximus Air Cargo’da bir tane var.
Lockheed C-5 Galaxy
Büyük nakliye uçaklarıyla devam ederken C-5 Galaxy, boyut ve taÅıma kapasitesi açısından da listenin üst sıralarında yer alıyor. ABD’li üretici Lockheed tarafından inÅa edilen ve 1970 yılında hizmete giren bir askeri nakliye uçaÄıdır. C-130 Hercules gibi diÄer baÅarılı nakliyecileri takip etti, ancak daha büyük olması gerekiyordu.
75 metrenin biraz üzerinde uzunluÄuyla hem A380’den hem de An-124’ten daha büyük. 127 ton yük taÅıyabilir ve çok geniÅ bir menzil için uçak içi yakıt ikmali saÄlar. Birkaç büyük nakliye uçaÄı onu takip etmesine raÄmen, ABD Hava Kuvvetleri ile aktif hizmette kalmaya devam ediyor. Boeing C-17 Globemaster önde gelen bir örnektir – büyüktür ancak C-5 kadar büyük deÄildir.
İlginçtir ki, Lockheed daha büyük bir deÄiÅimle de ilgilendi. VLST (Ãok Büyük Ses Altı TaÅıma) 1990’larda önerildi, ancak hiçbir zaman geliÅtirilmedi. Yolcu versiyonu iki güverteye, dört koridora sahip olacaktı ve 900’e kadar yolcu taÅıyacaktı.
Airbus Beluga XL
Teknik olarak, Beluga XL bir uçak tipi deÄil, Airbus A330’un bir modifikasyonudur. Bu nedenle, bazıları böyle bir listede görünüp görünmeyeceÄini sorgulayabilir. Ancak nasıl düÅünürseniz düÅünün, düzenli olarak uçtuÄunu göreceÄiniz en büyük uçaklardan biridir. Hacim olarak, en büyüÄüdür. 2.209 metreküp gövde hacmi sunar. KarÅılaÅtırma için, Boeing’in Dreamlifter’ı 1.840 metreküp ile geride kalıyor.
Airbus, en baÅından beri, uçak yapımını çeÅitli yerlere ayırdı. Boeing’i devralmak için birkaç Avrupalı ââââüreticinin bir konsorsiyumu olarak kuruldu. Airbus, uçak bileÅenlerini taÅımak için Beluga XL’yi (ve selefi Beluga’yı) inÅa etti.
Beluga, 1995 yılında A300 uçak gövdesine dayalı olarak tanıtıldı ve esas olarak A340 yapımında kullanıldı. A330-200’ü temel alan Beluga XL, 2000’in baÅlarında izledi. Daha büyük A350 bileÅenleri için daha büyük boyutu gerekliydi.
Boeing Dreamlifter
Dreamlifter, Boeing’in modifiye edilmiÅ gövde taÅıyıcısıdır. 747-400 gövde temelli, gövdeye tam eriÅim saÄlamak için yenilikçi bir arka açılır kapı ile dizayn edilmiÅtir.
Boeing 787 parçalarını İtalya ve Japonya’daki tedarikçilerden alıp Washington ve Güney Carolina’daki son montaj tesislerine taÅımak için tasarlandı. İlk Dreamlifter 2007’de hizmete girdi ve Åu anda dörtlü bir filo mevcut.
Devasa bir uçak olmasına raÄmen istatistiksel olarak baÅkaları tarafından yenildi. Gövde hacmi Beluga XL’in arkasında yer alıyor. Beluga XL ve 747-400’den daha uzun olmasına raÄmen 747-8’e yeniliyor. Dört motorlu 747 tabanlı motoru, Beluga XL’den çok daha fazla payload saÄlarken, ancak An-225’in yarısından daha az taÅıma kapasitesi sunar.
Hughes H-4 Herkül
Hughes H-4 Hercules, Åimdiye kadar yapılmıŠen büyük uçaklardan biriydi, ancak asla bir prototip versiyonunun ötesine geçmedi. Uçan bir gemi olarak İkinci Dünya SavaÅı sırasında kullanılmak üzere tasarlanmıÅtır. 750 asker veya iki adet 30 tonluk M4 tankı taÅıyabilir. Ancak, savaÅ bittikten sonra 1947’ye kadar uçmadı.
97,8 metre ile Åimdiye kadarki en büyük ikinci kanat açıklıÄına (bir sonraki bakacaÄımız Stratolaunch’tan sonra) sahip ve sekiz Pratt & Whitney motoruyla çalıÅıyor. SavaÅ yıllarında metal tüketmemek için ahÅap bir gövde ile yapılmıÅtır, bu nedenle ‘Ladin Kazı’ lakabını almıÅtır.
Bir prototip test uçuÅları yaptı ancak hizmete girmedi. ABD, Oregon’daki Evergreen Havacılık ve Uzay Müzesi’nde sergileniyor.
Stratolaunch
Listemizde sonuncusu Stratolaunch uçaÄıdır (Tam adıyla Scaled Composites Model 351 Stratolaunch). Bu devasa çift gövdeli uçak, Åimdiye kadarki tüm uçaklar arasında en büyük kanat açıklıÄına sahip – ÅaÅırtıcı , 117 metre (buna en yakın olanı 88,4 metre ile An-225 idi).
Yörüngeye fırlatılacak 250 ton kadar aÄırlıÄa sahip bir roketi taÅımak üzere tasarlandı. Teknolojinin çoÄu ve altı motoru, 747-400’e dayanmaktadır. İki gövdenin her biri 73 metre uzunluÄunda ve merak ediyorsanız pilotlar saÄdaki kokpitte oturuyor. Sol taraf basınçsız ve sadece ekipman için kullanılıyor.
Programda, özellikle 2018’de kurucusu Paul Allen’ın ölümünün ardından, gecikmeler yaÅandı. Yeni sahibi Cerberus Capital Management, uçaÄın rolünü, yeniden kullanılabilir hipersonik uçuÅ araÅtırma araçları için bir fırlatma aracı olarak deÄiÅtirmeye karar verdi. Stratolaunch, ilk uçuÅundan sonra iki yıllık bir gecikmenin ardından Nisan 2021’de tekrar uçtu. Yakın zamanlarda, uçaÄın altıncı test uçuÅu, “beklenmedik test sonucu” ile karÅılaÅtıktan sonra kesintiye uÄradı.
İçerik ve fotoÄraflar: simpleflying
Åimdiye kadar Åimdiye kadar Åimdiye kadar Åimdiye kadar Åimdiye kadar