ARI, AKREP, YILAN YARALARINA; SOÄUK
DENİZ CANLILARININ SOKMASINA; SICAK UYGULAYIN
Yaz aylarında yeÅillikler içerisinde yapılan piknikler, denizde geçirilen keyifli zamanlar, geziler çoÄu kiÅi için kabusa dönebilir. Sıklıkla karÅılaÅılan böcek, arı veya akrep sokmaları sonucunda kiÅiden kiÅiye farklılık gösteren reaksiyonlar görülebilir. Kimi zaman yaÅamı tehdit eden sorunlara karÅı alınacak ilk önlemler çok önemlidir. Medical Park Bahçelievler Hastanesi İç Hastalıkları Uzmanı Yrd. Doç. Dr. Engin Türkmen de bu konuda önemli bilgiler paylaÅtı.
Yaz aylarında tatilcilerin rahatsız oldukları en önemli sorunlardan biri de böcek ısırıkları ve böcek sokmalarıdır. Medical Park Bahçelievler Hastanesi İç Hastalıkları Uzmanı Yrd. Doç. Dr. Engin Türkmen, böcek ısırıkları ve sokmalarının birbirinden farklı olduÄunu belirterek, alınacak önlemler ve yapılması gereken müdahaleler ile ilgili Åunları söyledi;
Böcek ısırıkları; zehirsiz böceklerin tükürükleri ve kan emmek için salgıladıkları pıhtı önleyici maddelere karÅı oluÅan kaÅıntı, kızarıklık, kabarma gibi alerjik reaksiyon ve bölgesel tahriÅ oluÅmasıdır. Böcek sokmaları ise; zehirli böceklerin iÄneleri aracılıÄı ile zehirlerini deriye enjekte etmeleridir. OluÅan kızarık ve kabarık alan, genellikle çok aÄrılıdır.
ALERJİK BÃNYEYE SAHİP OLANLAR DİKKAT
KaÅıntı, aÄrı, kızarıklık ve ÅiÅlik böcek ısırmaları belirtileri arasındadır. Bunun yanı sıra yüzde, dudaklarda ve boÄaz etrafında ÅiÅme, nefes almada güçlük, Åiddetli kaÅıntı, uyuÅukluk ve kramp, görülebilir. Bu belirtiler antihistaminik krem veya ilaçlarla çoÄu zaman tedavi edilebilir. Bazen hastada Åiddetli baÅ dönmesi, baygınlık ve bilinç kaybı gibi belirtiler de ortaya çıkabilmektedir. Buna anaflaktik Åok (vücutta alerjen maddelere karÅı oluÅabilen ciddi bir alerjik reaksiyon) denir. Acil olarak müdahale edilmediÄi takdirde bu tablo ölümcül olabilir. Tedavide kortizonlu ilaçlar ve adrenalin verilir. Ciddi alerjik bünyesi olanların yaz aylarında böceklerin yoÄun olduÄu yerlerden uzak durmaları, hekimlerine danıÅarak koruyucu ilaçları yanında bulundurmaları ve böyle bir tablo ile karÅılaÅtıÄında da derhal bu ilaçları uygulamalıdırlar.
PARFÃMÃ ABARTMAYIN
Yaz aylarında dıŠortamda, böcekler tarafından ısırılmanın önüne geçebilmek için;
- Böceklerin ilgisini çektiÄinden, parlak renkli kıyafetler giymekten ve parfüm ya da deodorant gibi güçlü kokular kullanmaktan kaçının.
- Böcek ısırıklarına maruz kalabilecek bölgeleri azaltmak için uzun kollu giysiler, pantolon, ayakkabı ve Åapka giyin.
- Cildinize böcek savar spreyler sıkın.
- OturduÄunuz yerde böcek savar ürünler ve mumlar kullanın.
- Açıkta Åekerli yiyecek ve içecek bırakmayın.
- Durgun ve hareketsiz su kaynaklarının olduÄu alanlarda dikkatli olun.
- Uzun çim ve çalılıklara sürtünmekten kaçının.
- Kene ısırmalarına karÅı sert çim ve çalılıkların üzerinde yürürken pantolon paçalarını çoraplarınıza sokun.
HANGİ BÃCEÄE HANGİ UYGULAMA YAPILIR?
BaÅınıza gelebilecek böcek ısırıklarına karÅı yapılması gereken ilk müdahale oluÅacak reaksiyonun yavaÅlatmada oldukça etkilidir. Deniz canlılarının sokması ya da ısırması durumunda arı, akrep ya da yılan sokmalarında uygulanan buz uygulamasının aksine yaralı bölgeye sıcak uygulama yapılması gerekiyor.
Arı sokmasına karÅı yapılacaklar
- Yaralı bölge yıkanır.
- Derinin üzerinden görülüyorsa arının iÄnesi çıkarılır.
- SoÄuk uygulama yapılır. (Amonyak vb. kullanılmaz)
- EÄer aÄızdan sokmuÅsa ve solunumu güçleÅtiriyorsa buz emilerek soÄuk uygulama yapılır.
- AÄız içi sokmalarında ve alerji hikâyesi olanlarda acil tıbbi yardım istenmelidir.
Akrep sokmasına karÅı yapılacaklar:
- Sokulan bölge buz ile soÄutulur (buz hiçbir zaman deri ile temas halinde olmamalıdır). Buz tatbik edilmesi hem ÅiÅmeyi engeller hem damarlarda büzüÅme yaptıÄı için zehrin emilimini azaltır hem de aÄrıyı azaltmaya yardımcı olur.
- Bol sabunlu su ile yıkanır.
- Sokulan yerin dört parmak üst bölümüne dolaÅımı engellemeyecek Åekilde bandaj uygulanır. (Turnike uygulanmaz).
- Yara üzerine hiçbir giriÅimde bulunulmaz (kesilmez, emilmez, vb.).
Yılan sokma / ısırmalarına karÅı yapılacaklar:
- KiÅi güvenli bir yere götürülmelidir.
- KiÅi sakinleÅtirerek çok fazla hareket ettirmekten sakınılmalıdır.
- Sokmanın olduÄu bölgedeki sıkı kıyafetleri ve takıları çıkartılmalıdır.
- Yara soÄuk su ile yıkanmalı ve yaraya soÄuk uygulama yapılmalıdır.
- Zehrin hareketini yavaÅlatmak için, sokulan yerden yaklaÅık 7 cm yukarısını gevÅek bir sargı bezi ile sarın. Bez sıkı olmamalıdır. Sargı, arasına bir parmak girecek kadar gevÅek olmalıdır ve bandın altındaki nabız hissedilmelidir. Bant için esnek bir bandaj veya bez parçası kullanılabilir.
- Yara üzerine hiçbir giriÅimde bulunulmaz (kesilmez, emilmez, vb. ).
- Tıbbi yardım istenmelidir.
Deniz canlıları sokmasına karÅı yapılacaklar:
- Yaralı bölge hareket ettirilmez.
- Batan diken varsa ve görünüyorsa çıkartılır.
- Etkilenen bölge ovulmamalıdır.
- Deniz canlıların zehirleri ısıya karÅı dayanıksız olduÄu için, yaralı bölgeye sıcak uygulama yapılmalıdır.
