Orta Doğu krizinin Avrupa havacılık trafiği üzerindeki genel etkileri
Orta Doğu krizinin Avrupa havacılık trafiği üzerindeki genel etkileri nelerdir?
Orta Doğu’daki krizin Avrupa havacılık ağı üzerindeki etkileri oldukça kapsamlı olup; trafik hacminde ciddi düşüşlere, operasyonel rota değişikliklerine ve ağır ekonomik maliyetlere yol açmıştır,.
Krizin Avrupa havacılık trafiği üzerindeki temel etkileri şunlardır:
- Trafik Hacmindeki Büyük Düşüş: Orta Doğu’ya ve bu bölgeden yapılan uçuşlar, kriz öncesi hacmine göre %59 oranında azalmış ve günlük yaklaşık 1.200 uçuşluk bir kayıp yaşanmıştır,. Avrupa üzerinden geçen transit uçuşlar da dahil edildiğinde, toplam azalma %56’ya (günlük yaklaşık 1.360 uçuş) ulaşmaktadır,.
- Hava Sahası Kapanmaları ve Rota Değişiklikleri: Çatışma bölgelerinden ve kapalı hava sahalarından kaçınmak için devasa yeniden rotalandırma işlemleri yapılmıştır,. Bu kapsamda iki ana koridor ortaya çıkmıştır: Türkiye, Gürcistan ve Azerbaycan üzerinden geçen dar bir kuzey koridoru ile Suudi Arabistan ve Umman üzerinden geçen daha geniş bir güney koridoru.
- Çevresel ve Operasyonel Maliyetler: Yeniden rotalandırmalar nedeniyle her gün fazladan 206.000 kilometre uçuş yapılmaktadır,. Bu durum, günlük ortalama 602 ton ek yakıt tüketimine ve yaklaşık 1.900 ton ilave CO2 emisyonuna neden olmaktadır,,.
- Ekonomik Darbe: Jet yakıtı fiyatları krizin başlangıcından itibaren %134 oranında artarak galon başına 5,1 dolara ulaşmıştır,,. Bu maliyet artışının bilet fiyatlarına yansıması ve küresel GSYH büyümesindeki yavaşlamayla birlikte uçuş talebini olumsuz etkilemesi beklenmektedir,,.
- Ülkeler ve Havalimanları Üzerindeki Etki: Bölgeyle en yüksek trafik akışına sahip olan Türkiye, krizden en çok etkilenen Avrupa devleti olmuştur; Türkiye’nin bölgeye varış ve kalkış trafiği %54 azalmıştır,. Havalimanı bazında ise İstanbul Havalimanı, bölgeyle en bağlantılı nokta olması nedeniyle en büyük düşüşü yaşayan havalimanlarının başında gelmektedir,.
- Hava Yolu Şirketlerinin Durumu: Birçok hava yolu şirketi operasyonlarını ciddi oranda azaltmak zorunda kalmıştır. Örneğin, Qatar Airways %88, Pegasus %76 ve Turkish Airlines %61 oranında trafik azalması yaşamıştır,,. Wizz Air ve Ryanair gibi bazı Avrupalı taşıyıcılar bölgeye uçuşlarını tamamen durdurmuştur,.
Krizin ilk günlerinde, bölgede mahsur kalan yolcular için yoğun bir tahliye uçuşu sistemi de devreye alınmıştır,. EUROCONTROL, operasyonların yönetilmesi ve rotaların koordine edilmesi için etkilenen tüm paydaşlarla sürekli iletişim halindedir,.