ICAO 2024 KÜRESEL HAVACILIK EMNİYET RAPORU
TRAFİK ARTIŞIYLA BİRLİKTE RİSKLER YENİDEN YÜKSELİŞTE
Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü’nün yayımladığı 2024 Küresel Emniyet Görünümü, pandemi sonrası toparlanmanın hız kazandığını ancak emniyet göstergelerinde dikkat çekici bir baskı oluştuğunu ortaya koyuyor.
📈 Trafik Artışı, Artan Kaza Sayıları
2024 yılında tarifeli ticari hava taşımacılığında:
4,528 milyar yolcu taşındı (+%8,6; 2019’un üzerinde)
37,09 milyon kalkış gerçekleşti (+%5,2; 2019’un biraz altında)
95 kaza meydana geldi
10’u ölümcül kazaydı
296 kişi hayatını kaybetti
134 ciddi yaralanma kaydedildi
Kaza oranı ise milyon kalkışta 2,56 olarak gerçekleşti. 2023’e kıyasla kaza sayısında %43,9, oranında ise %36,8 artış yaşandı. Bu tablo, toparlanma döneminde artan operasyon hacminin emniyet üzerinde baskı oluşturduğunu gösteriyor.
⚠️ Ölümcül Olaylarda Yükseliş
2024, son altı yılın en fazla ölümcül kazasının yaşandığı yıl olarak kayıtlara geçti. Ölümcül kazaların büyük bölümünde kontrol kaybı (LOC-I) ve kuş çarpmaları öne çıktı. Türbülans kaynaklı olaylar ise toplam kazaların önemli bir bölümünü oluştururken, ciddi yaralanmaların yaklaşık %75’i türbülansla ilişkilendirildi.
Yüksek frekanslı olaylar toplam sayıyı artırırken, ölümcül sonuçlar daha çok belirli risk kategorilerinde yoğunlaştı.
🎯 Öncelikli Küresel Risk Alanları
ICAO’nun 2023–2025 Küresel Havacılık Emniyet Planı (GASP) kapsamında beş temel risk kategorisi öne çıkıyor:
CFIT (Kontrollü Uçuşta Yere Çarpma)
LOC-I (Uçuşta Kontrol Kaybı)
MAC (Havada Çarpışma)
RE (Pistten Çıkma)
RI (Pist İhlali)
2024 verilerine göre bu başlıklar; ölümcül kazaların %40’ını ve toplam kazaların %11’ini oluşturuyor.
🌐 Yükselen Riskler ve Yeni Önlemler
Raporda ayrıca geleceğe dönük kritik başlıklar dikkat çekiyor:
GNSS karıştırma ve yanıltma (jamming/spoofing) vakalarında artış
Türbülans tahmin sistemlerinin geliştirilmesi
İnsansız hava araçları (RPAS) ve yeni hava mobilitesi konseptlerinin entegrasyonu
Pist emniyeti için güncellenen standartlar (Annex 14)
Havalimanı çevresinde yoğunlaşan yaban hayatı çarpmaları (%74’ü meydan çevresinde)
2025 itibarıyla yeni uçaklarda otomatik pozisyon raporlama zorunluluğu (GADSS)
Emniyet yönetim sistemlerinde (SSP/Annex 19) güncellemeler
🔎 Genel Değerlendirme
Küresel ölçekte kaza oranları pandemi öncesine kıyasla hâlâ daha düşük seviyede olsa da, ölümcül olaylardaki artış dikkatle izlenmesi gereken bir tablo ortaya koyuyor.
Havacılıkta büyüme ile emniyet arasındaki hassas denge bir kez daha gündemde. Artan trafik, gelişen teknoloji ve yeni operasyonel modeller; emniyet yönetiminde daha proaktif ve veri odaklı bir yaklaşımı zorunlu kılıyor.
Gökyüzü büyüyor… Ancak emniyet kültürünün aynı hızda güçlenmesi, sektörün en kritik sorumluluğu olmaya devam ediyor. ✈️🛫
