HAVA TRAFİĞİNDE AYRIM KAYBI (LOSS OF SEPARATION) NEDEN KRİTİK BİR GÜVENLİK KONUSU?
Hava trafik kontrolünde “ayrım kaybı” olarak bilinen Loss of Separation olayının, iki hava aracının ya da bir hava aracının arazi/engel ile uluslararası güvenlik standartlarında belirlenen minimum mesafeden daha fazla yaklaşması durumunda meydana geldiği belirtiliyor. Uzmanlar, bu durumun potansiyel çarpışma riski oluşturduğu için havacılıkta en ciddi emniyet olaylarından biri olarak kabul edildiğini vurguluyor. 🛫
Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü (ICAO) standartlarına göre ayrım minimumlarının; genellikle FL290 altındaki uçuşlarda 1.000 feet, FL290 üzerindeki uçuşlarda ise RVSM uygulanmadığı durumlarda 2.000 feet dikey mesafe olarak tanımlandığı ifade ediliyor. Yatay ayrımın ise hava sahası yapısına ve radar kapsamasına bağlı olarak çoğunlukla 3 ila 5 deniz mili arasında değiştiği aktarılıyor. 📊
Uzman değerlendirmelerinde ayrım kaybının en yaygın nedenleri arasında hava trafik kontrol talimat hataları, pilot sapmaları, iletişim veya radar sistem arızaları ile yoğun hava trafiğinin yer aldığı belirtiliyor. Özellikle karmaşık hava sahalarında anlık karar süreçlerinin kritik rol oynadığına dikkat çekiliyor. 🎯
Böyle bir durumun yaşanması halinde hava trafik kontrolörlerinin ayrımı yeniden tesis etmek için irtifa değişikliği, hız ayarlaması veya radar vektörleri gibi acil müdahalelerde bulunduğu; pilotların ise verilen talimatlara hızlı şekilde uyum sağlamak ve uçuş sistemlerindeki olası arızaları raporlamakla yükümlü olduğu ifade ediliyor. 🧭
Havacılık otoritelerinin ayrım kaybı olaylarını detaylı şekilde analiz ettiği, bu tür vakaların eğitim programlarının geliştirilmesinde önemli rol oynadığı belirtilirken, TCAS gibi modern çarpışma önleme sistemlerinin pilotlara kritik uyarılar sağlayarak uçuş güvenliğine önemli katkı sunduğu aktarılıyor. 🛡️
Uzmanlar, ayrım kaybı olaylarının erken müdahale gerektiren hayati güvenlik göstergeleri olduğunu ve küresel havacılıkta sıfır kaza hedefi doğrultusunda sürekli izleme ve eğitim faaliyetlerinin sürdürüldüğünü belirtiyor.
