EASA Annual Safety Review 2026\’dan önemli istatistikler

EASA tarafından yayımlanan Annual Safety Review 2026, 2025 yılı havacılık verilerini mercek altına alıyor. Rapor, havacılık sektöründe genel emniyet performansının büyük ölçüde korunduğunu ortaya koyarken bazı alanlarda dikkat çekici gelişmelere de işaret ediyor. Özellikle küresel ölçekteki can kayıpları, ticari uçuşlarda artan ciddi yaralanmalar ve helikopter operasyonlarındaki riskler, sektörün yakından takip etmesi gereken başlıklar arasında.

İşte raporda öne çıkan beş çarpıcı istatistik:

1. Küresel havacılıkta 437 kişi hayatını kaybetti

2025 yılında dünya genelinde büyük ticari yolcu ve kargo uçaklarının karıştığı kazalarda toplam 437 kişi hayatını kaybetti. Bu rakam, son on yılın en yüksek can kaybı değerlerinden biri olarak kayıtlara geçti.

Dikkat çekici olan ise ölümcül kaza sayısının aynı dönemde yalnızca dokuz olması. Yani kaza sayısı bakımından 2025, son on yılın en kötü yılı değildi. Ancak üç büyük kaza, toplam can kaybının 375’ine neden oldu.

Bu kazalar arasında Hindistan’da meydana gelen ve 241 kişinin hayatını kaybettiği Boeing 787 kazası da bulunuyor. Washington’daki hava aracı çarpışması ve Rusya’daki Antonov An-24 kazası da can kaybını artıran diğer olaylardı.

Bu tablo, kaza sayısının tek başına havacılığın emniyet performansını değerlendirmek için yeterli olmadığını bir kez daha gösteriyor. Kazaların sonuçlarının ağırlığı da en az kaza sıklığı kadar önemli.

2. Avrupa’daki ticari uçuşlarda ciddi yaralanmalar son 10 yılın en yüksek seviyesine çıktı

EASA üyesi ülkelerde faaliyet gösteren karmaşık uçaklarla gerçekleştirilen ticari hava taşımacılığı operasyonlarında 2025 yılında sekiz kişi hayatını kaybederken 17 kişi ciddi şekilde yaralandı.

17 ciddi yaralanma, son on yılda kaydedilen en yüksek yıllık değer oldu. Önceki on yıllık dönemde bir yılda kaydedilen en yüksek ciddi yaralanma sayısı 15’ti.

Yaralanmaların önemli bir bölümü türbülans karşılaşmalarından kaynaklandı. Dört kazada türbülans nedeniyle ciddi yaralanmalar meydana geldi. Ayrıca uçakların merdivenlerinden iniş sırasında yaşanan olaylar, yolcu ve kabin ekibi yaralanmalarında öne çıktı.

Bu veriler, uçuş emniyetinin yalnızca kalkış, seyir ve iniş aşamalarından ibaret olmadığını gösteriyor. Kabin içindeki yolcu emniyeti, türbülans yönetimi ve uçaktan iniş prosedürleri de emniyet yönetiminin ayrılmaz parçaları.

3. Helikopter kazalarında 18 kişi hayatını kaybetti

2025 yılında EASA kapsamındaki helikopter operasyonlarında dokuz ölümcül kaza meydana geldi. Bu kazalarda toplam 18 kişi hayatını kaybetti, 16 kişi ise ciddi şekilde yaralandı.

Karşılaştırma açısından, 2015-2024 döneminde yıllık ölümcül kaza ortalaması 7,5, can kaybı ortalaması ise 14,5 olarak gerçekleşmişti. Dolayısıyla 2025 verileri her iki göstergede de geçmiş dönemin ortalamasının üzerinde.

Raporda özellikle uçuş sırasında kontrol kaybı (Loss of Control in Flight – LOC-I) önemli bir risk alanı olarak öne çıkıyor. Bu kategori, son on yıldaki ölümcül helikopter kazalarının yüzde 42’sinden fazlasıyla ilişkilendirildi.

İletişim sorunları, hava trafik kontrolüyle yaşanan koordinasyon eksiklikleri ve görerek uçuş kuralları altında gerçekleştirilen uçuşların alet meteorolojik koşullarına girmesi de dikkat çeken risk faktörleri arasında.

4. Planör kazalarında ölümcül olayların yüzde 60’ından fazlası kontrol kaybıyla ilişkili

Planör operasyonlarında 2025 yılında 15 ölümcül kaza meydana geldi. Bu kazalarda 16 kişi hayatını kaybetti, 10 kişi ciddi şekilde yaralandı.

Ölümcül kaza sayısı önceki on yılın yıllık ortalaması olan 17’nin altında kaldı. Ancak raporun asıl dikkat çektiği nokta, kazaların meydana geliş şekli.

2020-2024 döneminde planörlerle yaşanan 129 ölümcül kazanın 58’i uçuş sırasında kontrol kaybıyla ilişkilendirildi. Bu, söz konusu dönemdeki ölümcül kazaların yaklaşık yüzde 45’ine karşılık geliyor.

2025 yılında da 15 ölümcül planör kazasının dokuzunda uçuş sırasında kontrol kaybı kategorisi öne çıktı.

Özellikle düşük irtifada manevra, kalkış aşamasındaki stall ve spin olayları ile dağlık bölgelerde yetersiz kurtarma irtifası, raporda dikkat çekilen tehlikeler arasında.

5. Genel havacılıkta 21 ölümcül kaza: Rakamlar düşse de risk devam ediyor

Karmaşık olmayan uçaklarla gerçekleştirilen ticari olmayan operasyonlarda 2025 yılında 21 ölümcül kaza meydana geldi. Bu kazalarda 40 kişi hayatını kaybetti.

Bununla birlikte rakamlar, önceki on yılın yıllık ortalamalarının altında. 2015-2024 döneminde yıllık ölümcül kaza ortalaması 26, can kaybı ortalaması ise 50 olarak kaydedilmişti.

Ayrıca ölümcül olmayan kaza sayısı 135, ciddi olay sayısı ise 31 oldu. Ciddi yaralanma sayısı 16 ile 2015-2025 döneminin en düşük seviyesine geriledi.

Kazaların önemli bir bölümü hobi uçuşları ve uçuş eğitimi faaliyetlerinde gerçekleşti. 2025 yılında 87 kaza hobi uçuşlarıyla, 70 kaza ise uçuş eğitimi ve öğretim faaliyetleriyle ilişkiliydi.

Bu veriler, genel havacılık faaliyetlerinde pilot eğitimi, uçuş öncesi planlama, meteorolojik değerlendirme ve operasyonel disiplinin önemini ortaya koyuyor.

Sonuç

EASA’nın 2026 raporu, Avrupa havacılığında birçok operasyonel alanda ölümcül kaza sayılarının geçmiş on yıllık ortalamaların altında kaldığını gösteriyor. Buna karşılık küresel ölçekteki can kayıpları, ticari uçuşlardaki ciddi yaralanmalar ve helikopter operasyonlarındaki riskler dikkatle değerlendirilmesi gereken gelişmeler.

Raporun ortaya koyduğu temel mesaj açık: Havacılık emniyetini değerlendirirken yalnızca kaç kaza meydana geldiğine değil, bu kazaların hangi koşullarda gerçekleştiğine, ne tür sonuçlar doğurduğuna ve hangi risklerin tekrarlandığına da bakmak gerekiyor.

Önleyici emniyet yönetimi, etkin risk analizi, doğru raporlama ve sürekli eğitim, havacılık sektörünün gelecekteki emniyet performansını belirleyecek temel unsurlar olmaya devam edecek.

Kaynak: EASA – Annual Safety Review 2026. Rapor, 2025 yılı verilerini esas almaktadır.