AKUT Bilgilendiriyor… AKUT, gerçekleÅtirdiÄi arama-kurtarma çalıÅmalarının yanı sıra, uzmanlık alanları dahilinde bilgi paylaÅımında bulunmaya devam ediyor.
DEPREM; ACÄ°L DURUM ÃANTASI; DEPREMÄ°N ÃNCESÄ°, SIRASI, SONRASINDA YAPILMASI GEREKENLER
ÃiÄdem Hanım, öncelikle sizi tanımak isteriz?
Tabii… Ä°smim ÃiÄdem Tan. Türk Dili ve Edebiyatı mezunuyum, editörüm. 2009 yılından beri AKUT gönüllüsüyüm. AKUT’ta Mülakat ve Basın Ä°liÅkileri birimlerine destek veriyorum. Ä°stanbul’da yaÅıyorum.
AKUT’un uzmanlık alanları hakkında bilgi almak isteriz?
Elbette. 1996 yılında kurulan AKUT, öncelikle halk arasında “enkaz arama-kurtarma” olarak bilinen kentsel arama-kurtarma ile daÄ ve doÄa Åartlarında kaybolmuÅ veya kendi imkânları ile istediÄi noktaya varamayan kiÅileri aramaya ve/veya kurtarmaya yönelik olarak, gönüllülük esası ile hizmet veren, Ä°stanbul merkezli, ülke genelinde 30 ekibi ve 2200 gönüllüsü olan bir sivil toplum örgütü.
Yine göçük, sel, heyelan, yangın, trafik kazası, sualtı arama, Acil Durum Yönetimi, ipli sistem ile teknik kurtarma, ilk yardım gibi acil yardım gerektiren pek çok konuda uzman bir ekibiz.
Ancak halk sizi deprem ile tanıdı…
Evet, 1996-1998 arası pek çok operasyon gerçekleÅtirmiÅ olsak da 1998 yılında meydana gelen Adana-Ceyhan depremindeki baÅarılı çalıÅmalarımız medyada fazlaca yer buldu ve bu vesile ile daha evvel AKUT‘un varlıÄından bihaber kesimlerce de duyulduk. Akabinde dönemin Bakanlar Kurulu, Ceyhan’daki çalıÅmalarımızdan dolayı AKUT‘U “KAMU YARARINA DERNEK” statüsüne taÅıdı. (Ocak 1999)
1999 Marmara depremi ise AKUT markasının dönüm noktası oldu. Beklenmedik büyük felakette 210 gönüllümüz ile 220 vatandaÅımızı enkaz altından kurtardık, binlerce kiÅiye ilk yardım hizmeti sunduk, on binlerce vatandaÅımızı kazazedelere yardım etmeleri için organize ettik ve ne yazık ki enkazdan pek çok cenaze çıkardık.
1999 Marmara depreminde ülke olarak çok büyük bir sınav verdik. O depremden sonra AKUT olarak biz de eÄitimlerimizi çok daha sistematik hale getirdik, lojistik malzeme anlamında son teknolojileri takip ettik, üye alım prosedürlerimizi revize ettik, disiplini ve kiÅisel güvenliÄimizi her Åeyin önüne koyarak bugünlere kazasız belasız gelmenin mutluluÄuna eriÅtik.
Bugün gururla söyleyebiliriz ki; AKUT, Kentsel (enkaz) Arama-Kurtarma’da, BirleÅmiÅ Milletler’e baÄlı olarak görev yapan INSARAG’ın (Uluslararası Arama-Kurtarma DanıÅma Kurulu) belirlediÄi uluslararası standartlara uyum sertifikasyonunu alan (2011 Medium sınıfı) ilk Türk ekibidir.
Bu sertifikasyonun anlamı nedir?
Bu sertifika, dünyanın herhangi bir yerinde meydana gelen bir afette, ülkenin uluslararası yardım çaÄrısı var ise ilk 6 saat içerisinde 45 gönüllümüz ve ekibimize yetecek lojistik malzemeyle hava limanında yüklemeye hazır olabileceÄimizi, 7 gün/24 saat boyunca tümüyle kendi kapasitemiz ile (yakıt hariç) yeme-içme-barınma-ulaÅım gibi tüm ihtiyaçlarımızı karÅılayarak arama-kurtarma yapabileceÄimizi BirleÅmiÅ Milletler’in bu konudaki uzman denetçilerine ispatlamıÅız anlamına gelmektedir.
Peki deprem ile devam edersek, en basit tanımı ile deprem nedir?
Yer kabuÄu içinde kırılmalar nedeniyle ani Åekilde meydana gelen titreÅimlerin, dalgalar halinde yayılarak yer kabuÄunu sarsmasına âDepremâ diyoruz. Bu sarsma, toprak üzerindeki yapıları yıkacak kuvvette olabilir.
Günümüzde depremden korunmak için geliÅtirilmiÅ birçok bilimsel ve teknik bilgi mevcut. Bu bilgiler ıÅıÄında, depremleri en az hasarla atlatabilmek için, her bir bireyin üzerine düÅen sorumluluklar olduÄunu; topraklarının %93âü önemli fay hatları içerisinde olan ülkemizde, sorumluluk bilinci ile hareket etmenin, önlenebilir sebeplerle meydana gelebilecek can kayıplarını bertaraf edebileceÄini belirtmek isteriz.
Halk arasında “Deprem Ãantası” olarak bilinen “Acil Durum Ãantası” nedir?
Acil Durum Ãantası, bireylerin ev veya iÅ yerlerini acilen terk etmeleri gerekebilecek olası acil durum veya afetlere karÅı hazırlanan, ilk 72 saat süresince yani yardım ekipleri gelene kadar, bireylerin temel ihtiyaçlarını karÅılaması hedeflenen lojistik destek çantasıdır.
Acil Durum Ãantasının içerisinde neler olmalı?
Her çantada olması gereken standart malzemelerimiz genellikle Åunlardır:
Aile bireylerinin tümüne 72 saat yetecek kadar su; mevsime uygun yedek kıyafet; yüksek kalorili ve enerji verecek konserve, kuruyemiÅ gibi gıdalar; sigorta poliçesi, pasaport gibi önemli evrakların fotokopileri; alkollü mendil, sabun gibi hijyenik malzemeler; ilk yardım çantası; düdük, makas, çakı, fener, pilli radyo, yedek pil gibi malzemeler ile ev ve araçların yedek anahtarları ve bir miktar para. Mümkünse mat ve uyku tulumu da uzun süre dıÅarıda kalmamız gereken durumlarda hayatımızı kolaylaÅtıracak malzemelerden…
KiÅiye göre deÄiÅkenlik gösterecek malzemeler:
Standart malzemelerin yanı sıra, bir de bireylerin ayırt edici özelliklerine göre deÄiÅkenlik gösterecek malzemeler vardır. ÃrneÄin bebekli ailelerin acil durum çantasında bebek bezi, mama gibi malzemeler olmalıyken, düzenli ilaç kullanan bireylerin ilaçları acil durum çantasında yer almalıdır. Yine engelli bireylerin gündelik yaÅamlarını kolaylaÅtıran malzemelerin yedekleri de acil durum çantasında bulunmalıdır.
Bu çanta nerede durmalı?
Kolay ulaÅılabilir ve kolay görülebilir bir yerde olmalı. Bu mutlaka bir çanta olmak zorunda deÄil. ÃrneÄin, binalardan yeterince uzakta, güvenliÄinden emin olunan bir depomuz varsa bu depoda veya binalardan yeterince uzakta, açık bir otaparkta bulunan bir aracımız var ise aracımızın bagajında da bu malzemeleri hazır tutulabiliriz. Burada önemli olan nokta, hazırladıÄımız çantanın kolay eriÅilebilir ve taÅınabilir olması.
Bir acil durum çantası hazırlamayı tercih etmiyorsanız, acil durum malzeme listesi oluÅturabilir, binayı terk ederken listeye bakarak almanız gereken malzemeleri hızlıca derleyebilirsiniz.
Deprem sırasında yapmamız veya yapmamamız gerekenler nelerdir?
Deprem meydana geldiÄi an uygulayacaÄımız doÄru davranıŠbiçimi, deprem öncesi alınan tedbirlere baÄlı olarak etkili olabilir.
En baÅta binamızın “bilimsel ilkelere ve mevcut yönetmeliklere” göre inÅa edilmiÅ olduÄundan emin olmalıyız. Sonrasında devrilebilecek eÅyaları sabitlemeliyiz. Aile bireylerimiz ile birlikte deprem tatbikatı yapmalı, olası bir depreme evde yakalanırsak, evin içinde nerede korunacaÄımızı önceden belirlemiÅ olmalıyız.
Bu Åartlar altında deprem olursa;
Ãncelikle sakin olmaya çalıÅmalıyız çünkü panik bize hata yaptıracaktır. Mümkün olduÄunca az hareket etmeliyiz.
Bina içindeysek;
Merdiven, balkon ve pencerelerden uzak durmalıyız. EÄer binamızın bilimsel ilkelere ve deprem yönetmeliÄine uygun olarak inÅa edildiÄine eminsek ve eÅyalarımızı sabitlemiÅsek; yerini daha önceden belirlediÄimiz, aÄırlık merkezi yere yakın olan eÅyalarımızın yanında YAT-KORUN-TUTUN pozisyonu almalıyız. Yere yan yatıp dizleri karnımıza çekmeli, üstteki elimizle baÅımızı, alttaki elimizle yanına uzandıÄımız eÅyayı tutmalı ve sarsıntı geçene dek beklemeliyiz.
DıÅarıdaysak;
Bina, üst geçit, elektrik hatları, aydınlatma direkleri, araç trafiÄinin devam ettiÄi oto yollar ve aÄaçlardan mümkün olduÄunca uzak durmalı ya da uzaklaÅmalıyız. Deprem anında açık alandaysak ÃÃK-KAPAN pozisyonu almalıyız. Yani diz çökmeli, ellerimizle baÅımızı korumalı, olası kaza ya da yaralanma risklerine karÅı etrafımızı gözlemlemeli ve yine sarsıntı geçene dek beklemeliyiz.
Deprem sonrasından da kısaca bahsetmemiz gerekirse;
Deprem bittikten sonra, acil durum çantamızı da yanımıza almalı; elektrik, su, doÄalgaz hatlarını kapatmalı; binamızı âmerdivenleri kullanarakâ terk etmeli ve yetkililer onay verene dek hiçbir sebeple binaya giriÅ yapmamalıyız. Binadan tamamen çıkana dek kibrit veya çakmak kesinlikle kullanmamalıyız.
Binayı terk ettikten sonra, komÅularımız arasında yardıma ihtiyacı olan kimse yoksa daha evvel belirlediÄimiz buluÅma noktasına doÄru hareket etmeli ve aile bireylerimiz ile bir arada bulunmalıyız. Telefonu ve sosyal medyayı gereksizse kullanmamalı, eriÅim aÄlarını meÅgul etmemeli, söylenti veya spekülasyonlara deÄil, resmî açıklamalara itibar etmeliyiz.
Depremde enkaz altında kalırsak ne yapmalıyız?
Sakin olmaya çalıÅmalı, tozdan korunmak için solunum yollarımızı bir giysi parçası ile örtmeliyiz. Kibrit, çakmak gibi ateÅ kaynaklarını kullanmamalı, enerjimizi tasarruflu kullanmak için mümkün olduÄunca az hareket etmeliyiz.
Kurtarma ekiplerinin dinleme cihazları ile çok alçak sesleri bile duyma imkanı olacaÄı için, sürekli baÄırarak enerji harcamak yerine, belirli aralıklarda ekiplere hayatta olduÄumuzu belirtecek sesler iletmeliyiz. Katı cisimler sesi ileteceÄi için, bir duvara ya da tesisat borusuna sert cisimlerle vurabiliriz.
AKUT olarak bilinçlendirme çalıÅmaları kapsamında neler yapıyorsunuz?
AKUT gönüllüleri olarak, ülke genelinde her yıl ortalama 2000 ücretsiz oturum ile 100 bin vatandaÅımıza TEMEL AFET BÄ°LÄ°NÃLENDÄ°RME seminerleri veriyoruz.
Sosyal medya hesaplarımızda sık sık eÄitim videolarımızı paylaÅıyor; basın aracılıÄı ile bilgilendirici makale, söyleÅi vb. çalıÅmalar yayınlıyoruz.
Radyolar için bilgi metinleri içeren kısa ses kayıtları hazırladık, eÄitim videolarımızı web sitemize yükledik. https://www.akut.org.tr/video-
Temel Afetleri ve bunlardan en az hasarla kurtulmamızı saÄlayacak önleyici tedbirleri anlattıÄımız Afet Bilinci ve Ãnlemler kitapçıkları hazırlayıp ücretsiz olarak okullara, Halk EÄitim Merkezlerine, Belediyelere vb. gönderiyoruz gibi, yıl boyu ara vermeksizin pek çok çalıÅma gerçekleÅtiriyoruz.
Ãnlenebilir sebeplerle meydana gelen can kayıpları ve/veya yaralanmaları en aza indirebilmek için hazırlanan her projeyi destekliyor ve bilgi paylaÅımını son derece önemsiyoruz.
ÃÄretmenlerimiz, muhtarlarımız, belediyelerimiz, tüm yerel yönetim temsilcileri, seminer veya benzer bilinçlendirme çalıÅmaları için bizlere AKUTâun web sayfasındaki iletiÅim bilgilerinden her zaman ulaÅabilirler.
VerdiÄiniz bilgiler için teÅekkür ederiz.
Ben teÅekkür ederim. Afetsiz günler dilerim.
