UÃ§akta meydana gelen hasar veya mekanik bir problem uÃ§aÄÄ± uÃ§urmak iÃ§in gÃ¼vensiz, elveriÅsiz hale getirmektedir. Bu alanda AOG de HavacÄ±lÄ±k endÃ¼strisinde kullanÄ±lan bir terimdir.

AOG ( Aircraft on Ground ) Hava taÅÄ±macÄ±lÄ±ÄÄ±nda ve hava taÅÄ±tÄ± kullanÄ±mÄ±nda, havacÄ±lÄ±k endÃ¼strisinde bulunan herkes tarafÄ±ndan dÃ¼ÅÃ¼ndÃ¼ren Ã¼Ã§ kritik kelimedir. AdÄ±ndan da anlaÅÄ±lacaÄÄ± Ã¼zere uÃ§ak ground durumdadÄ±r, yani uÃ§aÄÄ±n hizmete verilemediÄini ve yerde kaldÄ±ÄÄ±nÄ± belirtir.

Bir operatÃ¶rÃ¼n amacÄ± uÃ§aÄÄ± havada tutmak olduÄundan Ã¶tÃ¼rÃ¼,buÂ en Ã¶nemli durum haline gelir. UÃ§ak yerde kaldÄ±ÄÄ± her dakika Åirkete para kaybettirir.

Bir uÃ§aÄÄ±n hizmet dÄ±ÅÄ± olmasÄ±, havayolu iÅletmesine gÃ¼nde yÃ¼zbinlerce dolara mal olabilir – gelir kaybÄ±, havalimanÄ± alan kullanÄ±m Ã¼cretleri ve hoÅnutsuz yolculara tazminat vb. Bu nedenle, âYerde Hava TaÅÄ±tÄ±â ya da AOG durumu ile karÅÄ±laÅÄ±ldÄ±ÄÄ±nda, havayolu iÅletmecilerinin yedek parÃ§alara, ekipmanlara, takÄ±mlara ve hatta bazen mekanikleri, topraklama yapÄ±lmÄ±Å uÃ§aÄa ( yazÄ±mÄ±n devamÄ±nda uÃ§aklara topraklama yapÄ±lÄ±mÄ± konusunda geniÅ bilgi vereceÄim ) mÃ¼mkÃ¼n olduÄu kadar Ã§abuk bir Åekilde geri dÃ¶ndÃ¼rmelerine yardÄ±mcÄ± olmak iÃ§in, ihtiyaÃ§ duyduklarÄ± anda ulaÅmasÄ± gerekir.

AOG genellikle maliyetli bir sÃ¼reÃ§tir. Sadece bir uÃ§uÅ iÃ§in kullanÄ±lacak olsa bile deÄeri, o an parÃ§a deÄerinin min. % 30’undan fazlasÄ±nÄ± oluÅturabilir. DÃ¼nyanÄ±n dÃ¶rt bir yanÄ±ndaki bÃ¼yÃ¼k havayollarÄ± AOG taleplerine yanÄ±t verebilmek iÃ§in ciddi uÄraÅlar vermektedir.

En kolay AOG operasyonlarÄ±, havayollarÄ±na ait base lerde gerÃ§ekleÅir. Havayolu Åirketine ait uÃ§ak parÃ§alarÄ±nÄ±n yenilenmesi, tamiri, muayenesi, parÃ§a Ã¼zerinde deÄiÅiklik yapÄ±lmasÄ± ve arÄ±zasÄ±nÄ±n giderilmesi yine bu alanda gerÃ§ekleÅiyor.

AOG durumlarÄ±nda oluÅabilecek en iyi senaryo, base alanÄ±nda nitelikli ve hÄ±zlÄ± bir Åekilde sorunu Ã§Ã¶zebilecek hizmetler sunan bir ekip ve materyal bulunmasÄ± olacaktÄ±r.

Bununla birlikte oluÅabilecek en kÃ¶tÃ¼ senaryo ise, sorunu Ã§Ã¶zmek iÃ§in herhangi bir teknik tesis ve ekip olmamasÄ± olacaktÄ±r.

AOGânin nedeni gÃ¶receli olarak basit veya zor olabilir – Ã§Ã¶kmÃ¼Å bir ana diÅli dikmesi veya bir lastik deÄiÅimi. Bununla birlikte, motor ateÅleyici arÄ±zasÄ±ndan hidrolik sorunlarÄ±na kadar Ã§ok daha karmaÅÄ±k olabilir. Ancak, zorluk derecesine bakÄ±lmaksÄ±zÄ±n, Ã§alÄ±ÅanlarÄ±n mevcut bir beceriye sahip olmalarÄ± ve hatayÄ± dÃ¼zeltmek iÃ§in gerekli bilgiye sahip olmalarÄ±, tesisin ise gereken iÅlemlerin yapÄ±labilmesi iÃ§in geliÅmiÅ dÃ¼zeyde olmasÄ± bÃ¼yÃ¼k bir etkendir.

Belki de kalkÄ±ÅÄ± geciktiren, aviyonik aksaklÄ±Äa sebep olan parÃ§a, dÃ¼nyanÄ±n baÅka bir yerinde bir depodadÄ±r. Sorun Ã§Ã¶zÃ¼lÃ¼nceye kadar uÃ§ak topraklanmÄ±Å bir vaziyette parÃ§anÄ±n gelmesini bekler.

UÃAKLARDA TOPRAKLAMA Ä°ÅLEMÄ°

UÃ§aklarda topraklama konusuna da deÄinmek istiyorum. UÃ§aklara yerde topraklama yer ile baÄlantÄ±lÄ± olarak yapÄ±lamaz. Ancak topraklama yerine geÃ§ecek baÅka mekanizmalar vardÄ±r. Bir uÃ§aÄÄ±n elektrik tertibatÄ± ortak bir nÃ¶tr mekanizma kullanÄ±larak toprak baÄlantÄ±sÄ±na ihtiyaÃ§ duymadan Ã§alÄ±Åabilir.

Kendi iÃ§erisinde kapalÄ± bir sistem olduÄu iÃ§in, topraÄa baÄlantÄ± kurmaya gerek yoktur. Ãte yandan, uÃ§uÅ sÄ±rasÄ±nda uÃ§aÄÄ±n Ã¼zerinde biriken statik elektriÄi boÅaltmak iÃ§in kanatlarÄ±n ve kuyruÄun arka kenarlarÄ±nda kÃ¼Ã§Ã¼k antenlere benzeyen metal Ã§Ä±kÄ±ntÄ±lar bulunur.

UÃ§aÄa yÄ±ldÄ±rÄ±m dÃ¼Åmesine karÅÄ± paratoner benzeri bir sisteme de ihtiyaÃ§ yoktur, uÃ§aÄÄ±n iletken dÄ±Å yÃ¼zeyi elektrik tertibatÄ±ndan ve yÄ±ldÄ±rÄ±mdan etkilenebilecek diÄer sistemlerden (yakÄ±t deposu gibi) izole edilmiÅ ve Ã§eÅitli baÅka Ã¶nlemler alÄ±nmÄ±ÅtÄ±r (elektronik aygÄ±tlarÄ± korumak iÃ§in, vb.)

UÃ§ak iniÅ yaptÄ±ktan sonra, uÃ§uÅ sÄ±rasÄ±nda Ã¼zerinde biriken statik elektriÄi boÅaltmak iÃ§in yerdeki baÄlantÄ± noktalarÄ±ndan topraklanÄ±r. AyrÄ±ca yakÄ±t doldurma sÄ±rasÄ±nda olasÄ± potansiyel farklarÄ±nÄ± ortadan kaldÄ±rmak ve oluÅabilecek kÄ±vÄ±lcÄ±mlarÄ± Ã¶nlemek iÃ§in pompa ya da yakÄ±t kamyonu ile de baÄlantÄ± yapÄ±lÄ±r.

YakÄ±n tarihli bir araÅtÄ±rmaya gÃ¶re, AOG sorunlarÄ± ile karÅÄ±laÅan DoÄu’daki yerel havayollarÄ±, gÃ¼nde 20.000 dolarÄ±n Ã¼zerinde kaybedebilirken, BatÄ±’daki daha bÃ¼yÃ¼k havayollarÄ± ise bir saatte 150.000 dolarÄ±n Ã¼zerinde maliyetle karÅÄ±laÅabilirler.

Yeni bir Boeing 777’nin mevcut maliyeti, seÃ§tiÄiniz modele baÄlÄ± olarak 265 Milyon $ ‘dan 360 Milyon $’ a kadar dalgalanÄ±yor. Boeing 787-9 iÃ§in ortalama kuru kiralama ( mÃ¼rettebatsÄ±z uÃ§ak ) maliyeti, 1,1 Milyon $ ve 1,25 Milyon $ / ay veya gÃ¼nde 36.000 $ ‘Ä±n Ã¼stÃ¼ndedir. Bu, bakÄ±m / parÃ§a maliyetini kapsamaz ve uÃ§aÄÄ±n uÃ§maya elveriÅli olmamasÄ± durumunda gelir kaybÄ± olur, bÃ¼yÃ¼k maliyetler oluÅturabilir.

ÃrneÄin, Boeing 737-800 uÃ§aÄÄ±nÄ±n 367.000 parÃ§adan oluÅtuÄunu ve Boeing 777 gibi geniÅ gÃ¶vdeli uÃ§aklarÄ±n ortalama 6 milyon parÃ§adan oluÅtuÄunu gÃ¶z Ã¶nÃ¼nde bulundurun ve bu AOG’leri sabitleme iÅinin ne kadar zor olduÄunu anlayabilirsiniz. Airbus Åirketi kendi baÅÄ±na, dÃ¼nya Ã¼zerinde 7.700 tedarikÃ§isinde parÃ§alar saÄlamakta ve yaklaÅÄ±k olarak 400 mÃ¼Återisine satÄ±Å yapmaktadÄ±r.

Bu uÃ§aklarÄ±n bileÅenlerinin kÃ¼resel endÃ¼strisi ve karmaÅÄ±klÄ±ÄÄ±, ihtiyaÃ§ duyulan zaman diliminde doÄru parÃ§aya ulaÅmayÄ± zorlaÅtÄ±rabilir. 2034’e kadar, dÃ¼nya Ã§apÄ±nda 7 Milyon mÃ¼Återi olacaÄÄ± tahmin ediliyor ve AOG’lerin ve sÄ±klÄ±ÄÄ± ve tedariÄi gÃ¼n geÃ§tikÃ§e de artacaÄa benziyor.

TÃ¼rkiye’deki prosedÃ¼rlere gÃ¶z atacak olursak, talep edilen parÃ§a Avrupa bÃ¶lgesinden tedarik edilecek ise 24 saat, okyanus aÅÄ±rÄ± bÃ¶lgelerden ve UzakdoÄu bÃ¶lgelerinden tedarik edilecek ise 48 saatlik teslimat kÄ±sÄ±tlamasÄ± vardÄ±r ve bu sÃ¼reler iÃ§erisinde havayoluna teslim edilmelidir. HazÄ±rlanacak AWB ( Air Waybill ) Ã¼zerinde bÃ¼yÃ¼k bir AOG damgasÄ± olmasÄ± zorunludur. Ä°thalat iÅleminde, alÄ±cÄ± firmaÂ AWB’yi karÅÄ± tarafa direkt olarak dÃ¼zenlettirerek uÃ§ak altÄ±ndan Ã§ekim iÅlemlerini gerÃ§ekleÅtirebilir. ( Bu iÅlemde hem Havayolundan hem de gÃ¼mrÃ¼k idaresinden uÃ§uÅun gerÃ§ekleÅmesinden Ã¶nce gerekli izinler alÄ±nmalÄ±dÄ±r )

Ä°thalat ve ihracat iÅlemlerinde kesinlikle havayoluna ait Express servisler tercih edilir. THY â TK Plus , Emirates â Emirates Express , Lufthansa â TD Flash, British Airways â British Express vb..

GÃ¶rebileceÄiniz Ã¼zere, havacÄ±lÄ±k endÃ¼strisi ciddi bir bahis oyunudur ve uÃ§aÄÄ± mÃ¼mkÃ¼n olduÄu kadar hÄ±zlÄ± bir Åekilde hizmete sokmak yÃ¼ksek Ã¶nem arz etmektedir.

Hava taÅÄ±macÄ±lÄ±ÄÄ± ile para kazanmak istiyorsanÄ±z Ã¶ncelikle uÃ§aÄÄ± havada tutmalÄ±sÄ±nÄ±z. Bir uÃ§ak ground pozisyonda olduÄunda sahibi veya havayolu iÃ§in son derece yÃ¼ksek maliyetler oluÅturabilir.

DÃ¼nya Ã¼zerinde bulunan Ã§eÅitli kurumsal uÃ§ak Ã¼reticileri, tedarikÃ§ileri ve anlaÅmalÄ± saÄlayÄ±cÄ±larÄ± ile birlikte Ã§eÅitli noktalardan dÃ¼nyanÄ±n her yerine parÃ§a hizmeti de sunmaktadÄ±rlar.

DÃ¼nya Ã¼zerinde bulunan baÅlÄ±ca tedarikÃ§iler,

Airbus

Boeing Commercial AirplanesÂ

Bombardier Aerospace

Cessna Aircraft Company