IATA Tehlikeli Maddeler Düzenlemeleri’nin altmış yedinci sürümünde yapılan temel güncellemeler nelerdir?
IATA Tehlikeli Maddeler Düzenlemeleri’nin (DGR) 67. sürümü (2026), ICAO Tehlikeli Maddeler Paneli tarafından geliştirilen 2025–2026 teknik talimatlarını ve IATA Tehlikeli Maddeler Kurulu tarafından kabul edilen değişiklikleri içermektedir. Bu yeni sürümde öne çıkan temel güncellemeler şunlardır:
1. Genel Felsefe ve Uygulanabilirlik
- Tedarik Zinciri Güvenliği: Düzenlemenin “Genel Felsefe” bölümü, tedarik zinciri güvenliği kavramlarını ve tehlikeli maddelerin taşınması ve elleçlenmesi sırasında çeşitli tarafların üstlendiği rolleri kapsayacak şekilde güncellenmiştir.
- Tabela ve İşaretleme: Bölüm 1.4.3.2’deki tabela teminine ilişkin ifadeler, belirsizliği gidermek ve neyin zorunlu, neyin tavsiye niteliğinde olduğunu netleştirmek amacıyla revize edilmiştir.
2. Sınırlamalar ve Varyasyonlar
- Yolcu ve Mürettebat Bagajı: Kabin içinde taşınabilir güç kaynaklarının (power bank) ve yedek pillerin kullanımı ve şarj edilmesine yönelik yeni tavsiyeler getirilmiş ve ilgili Tablo 2.3.A’da düzenlemeler yapılmıştır.
- Devlet ve Operatör Varyasyonları: Tayland için yeni varyasyonlar eklenirken; Fransa ve Birleşik Krallık varyasyonlarında önemli değişiklikler yapılmıştır. Ayrıca, operatör varyasyonlarının bir sonraki baskıda yer alabilmesi için taleplerin en geç 31 Mart tarihine kadar sunulması şartı getirilmiştir.
- Standartlaştırma: Birçok operatör varyasyonu (örneğin hava postası, patlayıcılar, kurtarma ambalajları, sıvı tehlikeli maddelerin plastik kaplarda taşınması gibi konular), anlam değişikliği olmaksızın standart bir formatta yeniden düzenlenmiştir.
3. Tanımlama ve Özel Hükümler
- Hibrit Araçlar: UN 3166 girişi altına, risk değerlendirmesini kolaylaştırmak amacıyla “hibrit” ibaresi içeren iki yeni giriş eklenmiştir:
- UN 3166 Vehicle, flammable gas powered, hybrid (Yanıcı gazla çalışan hibrit araç).
- UN 3166 Vehicle, flammable liquid powered, hybrid (Yanıcı sıvıyla çalışan hibrit araç).
- Özel Hükümler (Special Provisions): Uygulaması kalmayan veya çelişki yaratan bazı notlar (A1, A199) kaldırılmış, A226 hükmü ise geçerliliğini yitirdiği için listeden çıkarılmıştır.
4. Belgeleme ve Elleçleme
- Kabul Kontrol Listesi (Acceptance Checklist): Bölüm 9.1.3’teki kontrol listeleri ve küçük tutarsızlıklarla ilgili notlar güncellenmiştir; IATA web sitesinde bu konuda ek rehber dokümanlar yayınlanacaktır.
- ULD Elleçleme: Operatörlere yardımcı olmak amacıyla ULD (Birim Yükleme Cihazı) elleçleme etiketlerine yönelik çapraz referanslar eklenmiştir.
5. Ekler ve Gelecek Değişiklikler (Appendix H)
- SDS ve Kodlar: Sözlüğe (Appendix A) Güvenlik Bilgi Formu (SDS) tanımı eklenmiş, Appendix B’ye ise araçlar için yeni Kargo IMP kodları dahil edilmiştir.
- Appendix H: Bu sürümle birlikte, 1 Ocak 2027 itibarıyla yürürlüğe girmesi beklenen değişiklikleri detaylandıran yeni bir ek (Appendix H) eklenmiştir. Bu ekte; kan bileşenlerinin istisnaları, sodyum iyon pilli veri kaydediciler, yeni UN numaraları (UN 3561 – UN 3564) ve enfeksiyöz maddelerin sınıflandırılması gibi gelecekteki düzenlemeler yer almaktadır.
Bu güncellemeler, havacılık güvenliğini artırmak için kuralları modernize eden bir yol haritası gibidir; tıpkı bir binanın yangın yönetmeliğinin, yeni çıkan elektronik cihazların risklerine göre sürekli güncellenerek binadaki herkesin güvenliğini sağlaması gibi, IATA da bu değişikliklerle küresel hava taşımacılığını koruma altına almaktadır.
