UÇAKLARIN KANAT UÇLARI NEDEN KIVRIKTIR?

0
273

Akışkanların bir özelliği, yüksek basınçlı bölgeden düşük basınçlı bölgeye akma eğiliminde olmalarıdır. Bu prensip gereğince, kanadın alt bölgesindeki yüksek basınçlı hava üst bölgesindeki düşük basınca doğru akma eğilimi gösteriyor. Bu sebeple uçak hareket ederken uçağın kanat uçlarında kanadın altından üstüne doğru vortex olarak tabir edilen girdaplar oluşur. Bu küçük girdaplar kanadın kaldırma gücünü etkileyerek uçağın performanslarını olumsuz etkilemektedir.

Kıvrık kanat (Winglet) genellikle uçağın verimliliğini arttırmak için kullanılan bir kanat ucu tasarım modelidir. Winglet kanadın ucundaki vortex (kanat ucu girdapları) etkisini azaltıp yüzey alanını daha verimli kullanmayı sağlayarak yaklaşık %20 yakıt tasarrufu sağlar ve zararlı gaz emisyonunu azaltır.

Uçakların faaliyet halinde olduğu tüm zamanlarda (kalkış zamanı, tekerlek koyması dahil) oluşan bu kanat ucu girdaplarını önlemek için bilim insanları kanat uçlarına takılan ve Winglet adı verilen bu parçaları geliştirerek havayolu şirketlerinin işletme maliyetlerinin düşürülmesini sağlamışlardır.

Wingletlerin dışarı ve yukarı doğru yaptığı kıvrımın eğimli olmasının, sürtünmeyi azalttığı ve itme performansını artırdığı görülmüştür. Wingletler vorteksleri (kanat ucu girdaplarını) azaltmasının yanı sıra total kalkış ağırlığını artırma, motorun daha verimli çalışmasını sağlama, uçakların daha az zamanda irtifa kazanmasına olanak sağladığı görülmüştür.

Winglet Tipleri

Uçak kanatçıkları genel olarak winglet olarak adlandırılsa da aslında çok farklı türleri bulunmaktadır. Bunların başlıcaları wingtip Fence, Canted wiglet (Boeing 747 ve 777), Blended winglet (Airbus’ın Sharklet modeli), Raked winglet (Boeing 767) ve Split-tip (Boeing 787 Max) wingletlerdir. Bunların yanı sıra bu girdapların ortadan kaldırılması için yalnızca winglet yada wingtip kullanılmadığını, kanat tasarımlarında değişikliğe gidilebildiği de görülmüştür.