Havacılık Güvenliği

0
419

Havacılık sektörünün en temel amacı yolcu ve yükleri en hızlı şekilde en az riskle varış destinasyonuna ulaştırılmasıdır. Bu amaçla yapılan tüm faaliyetler havacılık güvenliği ve emniyeti kavramlarının kapsamına girmektedir. Literatürde ya da sektörde iki kavramın eş anlamlı olarak kullanılmasından dolayı çeşitli karışıklıklar meydana gelse de havacılık güvenliği ve havacılık emniyeti farklı kavramlardır.

Havacılık Emniyeti; Tüm havacılık faaliyetlerinin; gerçek hayat şartlarında, bilinen tüm risk faktörlerinin; ortaya konulduğu ve kaçınıldığı kabul edilebilir risk seviyesinde gerçekleşmesidir.

Havacılık Güvenliği; Doğrudan ve dolaylı olarak havacılık faaliyetleri kapsamına giren insanların, hava araçlarının ve hava taşımacılığı altyapısının sabotaj ve terörist saldırılar gibi suç unsuru taşıyan ve bilinçli olarak yaratılmış tehlikelerden korunması ile ilgili faaliyetleri ve bunun için gerekli olan kaynak ve tedbirleri kapsayan bir kavramdır. ICAO’nun EK 17’de Bölüm 1’de güvenlik, kanunsuz eylem girişimlerine karşı sivil havacılığı korumaya yönelik  insan ve malzeme kaynaklarının ve tedbirlerin(önlemlerin) bir birleşimi olarak tanımlanmaktadır.

Havacılık güvenliği havaalanları ve uçaklarda daha sıkı güvenlik önlemlerinin uygulanması, terörist tehditleri ortadan kaldırmak ve daha emniyetli bir uçuş sağlamak amacıyla benimsenmiştir. Özellikle 11 Eylül 2001 terör saldırılarından sonra havacılık güvenliği siyasi gündemde yerini almıştır. Hâlbuki bundan önce, Avrupa Birliği’ne (AB) üye ülkeler havada güvenlik konusunda kendi kurallarını uyguluyorlardı. 2002’de kabul edilen ortak kurallar: Havaalanlarının ve uçakların kimi güvenlik açısından hassas bölümlerine giriş, yolcu görüntüleme ve bagaj, kargo ve mektup kontrolü, personelin izlenmesi ve eğitimi ile silahların ve uçuş sırasında veya havaalanlarında yasaklı diğer malzemelerin tasnifidir. Eylül 2005’te Avrupa Komisyonu 2002 yılında kabul edilen bu kurallardan yolcu ve bagaj görüntüleme, uçak güvenlik kontrolleri ile personelin işe alınması ve eğitimi gibi bazılarında değişiklik yapılması teklifinde bulundu.

Komisyon ayrıca AB mevzuatında bir ilke imza atarak uçuş sırasında güvenlik tedbirleri getirilmesini istedi. Aralarında pilot kabinlerine giriş hakkı ile kimi asi yolcuların zaptından sorumlu uçuş polisleri görevlendirilmesinin yer aldığı yeni kurallar Mart 2008’de onaylanmıştır. Mevzuattaki bu gelişmelere paralel olarak, AB yeni bir dizi geçici tedbirleri de kabul etti. 2006 yazında İngiltere’den ABD’ye yapılan bir uçuş sırasında teröristler tarafından sıvı patlayıcı aktarımı planının ortaya çıkarılmasıyla birlikte AB genelinde tedbirler söz konusu oldu. Kasım 2006’da onaylanan bu kurallar arasında uçuş esnasında yolcuların taşıyabileceği sıvı miktarına sınırlama getirilmesi yer alıyordu.

Havacılık Güvenliği Neden Gereklidir?

Yerel, ulusal ve uluslararası sivil havacılık; insanların ve malların dünya genelinde taşınması ile ilgili çok uluslu bir sektörün temelini oluşturmaktadır. İnsanları kısa sürede, uzun mesafelere çok makul fiyatlarla taşımakta olan geniş gövdeli hava taşıtları, seyahat etmeyi oldukça kolaylaştırmış durumdadır. İhracat/ithalat kalemlerinin tam zamanında ve hızlı bir şekilde teslim edilmesine imkan veren kargo kapasitesi, havayolu taşımacılığını, uluslararası ticaret için cazip konuma getirmiştir. . Sivil havacılık ülke için stratejik açıdan önem taşıyan hassas bir konudur. 

Havacılık güvenliğine yönelik tehditler; terör ve suç başlıkları altında kapsamlı bir şekilde kategorize edilebilmektedir. Tarih boyunca havacılık endüstrisi, çok sayıda uçak kaçırma olayına, hava alanlarına ve havacılıkla ilgili diğer tesislere yönelik saldırılara ve daha yakın geçmişte de hava taşıtlarının kitle imha silahları olarak kullanılmasına, bombalı saldırılara sahne olmuştur. Bu nedenle güvenlik unsurlarının maksimum düzeyde uygulamasını zorunlu hale gelmiştir.

Her geçen gün teröristler ve suçlular için sektör çok daha cazip hale gelmektedir. Çünkü:

  • Kamuoyunca çok iyi bilinmektedir, ticari değeri bulunmaktadır ve prestijli olarak görülmektedir. 
  • Yüksek yolcu trafiği seviyelerine sahiptir
  • Teröristler için riskler sınırlıdır
  • Sektör sürekli olarak büyümekte ve kendisini sürekli geliştirmektedir
  • Geçmişte yapılan eylemler etkili olmuştur.
  • Yapılan eylemler ses getirmektedir.

HAVACILIK GÜVENLİĞİNİN GELİŞTİRİLMESİ İÇİN ALINAN TEDBİRLER

Havacılık güvenlik sistemi; yolcuların, bagajlarının ve kargonun terminal binasına girişlerinde ve bina içerisinde çeşitli güvenlik noktalarında kontrolünü, havaalanındaki tahditli alanlara girişin kontrolünü ve bu alanlara giriş yetkisi olmayan bireylerin girişlerinin engellenmesini kapsamaktadır.

1- ERİŞİM KONTROL TEKNOLOJİSİ

Havaalanlarında erişim kontrolü genellikle fiziki güvenlik ile teknoloji tabanlı çözümlerin bir bileşeni olmaktadır. Bu oldukça gereklidir zira uygun güvenlik teknolojisinin kullanılması, güvenlik personeline tarama işlemlerini ve izlemeyi gizlemek gibi bir dizi görevi yerine getirmede yardımcı olmaktadır. Teknoloji aynı zamanda belirli alanları yetkisiz kişilerin girişlerine karşı kontrol etmede ve korumada da yararlı olmaktadır.

Bu teknoloji sistemlerinden bazıları şunlardır:
• Anahtar cihazı (kart, Biometrik vb.)
• Anahtar ya da kart okuyucu
• İşlemci ya da programcı (bilgisayar)
• Kumanda merkezi
• Kilitleme mekanizması
• Kapatma mekanizması ve bariyer
• Sinyal tesisatı
• Bir güç kaynağı
• Harfler ve sayılardan oluşan basma düğmeli sistem
• Kart girişi ya da jeton girişi sistemi
• Kart/jeton girişi artı kişisel kimlik numarası (PIN) sistemi; ve
• Kişisel özellik tanımlama sistemi (biometrik)


Biometrik sistemler bir kişinin çeşitli fiziksel özelliklerini tanıyabilme kapasitesine sahiptir, örneğin:
• Parmak izleri
• El profili ya da geometrisi
• İmza doğrulama
• Ses doğrulama
• Göz retina deseni; ve
• Yüz tanıma

2- SİLAH, PATLAYICI VE DİĞER TEHLİKELİ MADDELERİN SAPTANMASINDA
KULLANILAN TEKNOLOJİK CİHAZLAR
3- BİLİNÇLENDİRME EĞİTİMİ
4- HAVACILIK GÜVENLİK BİLGİLERİNİN KORUNMASI

Kaynak: Auzef İÜ

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here