HAVA KARGO PAZARINDA FAALİYET GÖSTEREN İŞLETMELERİN SINIFLANDIRILMASI

0
291

Bilindiği gibi hava kargo işletmelerinin en belirgin ve avantajlı özelliği, teslim aldığı malları gideceği yere daha hızlı ve daha güvenli bir biçimde taşımaktır. Bu yönü ile hava yolu kargo taşımacılığı üreticilerin ve aracıların gündeminden nakliye konusunu çıkararak, şirketlerin kendi faaliyetlerinde daha verimli ve başarılı olmasını sağlamaktadır. Yolcu taşımacılığına oranla daha esnek düzenlemeleri içeren hava kargo taşımacılığı, içinde barındırdığı birbirinden farklı özellikte ki taşıyıcılar nedeniyle heterojen bir sektör yapısındadır. Hava kargo sektöründe, kendine özgü karakteristikleri ve kargo taşıma biçimleri ile ilgili olarak 4 tip işletme örneği bulunmaktadır.(Doganis, 2002, s.304-307). Bunlar;

  • Kombine taşımacılık yapan hava kargo işletmeleri
  • Sadece kargo taşıyan hava kargo işletmeleri
  • Kapıdan kapıya taşımacılık yapan hava kargo işletmeleri
  • Aracı hava kargo işletmeleridir

1-Kombine Taşımacılık Yapan Hava Kargo İşletmeleri

Hava kargo taşımacılığı sektöründe açık bir şekilde en önemli grubu hem yolcu hem de kargo taşımacılığı yapan tarifeli havayolu işletmeleri oluşturmaktadır. Söz konusu bu işletmelere kombine taşıyıcılar adı da verilmektedir. Kombine havayolu işletmeleri üç çeşit hava kargo hizmeti sunmaktadırlar. Yolcu ve kargoyu bir arada taşıyabildikleri gibi yalnızca yolcuyu ya da yolcunun talebinin az olduğu zamanlarda da yalnızca kargo taşımacılığını gerçekleştirmektedirler. Genellikle yolcu taşımacılığı yapan tüm havayolu işletmeleri kargo taşımakta, ancak kargo pazarına verilen önem havayolu işletmeleri arasında değişiklik göstermektedir.

Korean Airlines, Cathay Pacifıc Airways, Lufthansa ve Air France gibi pek çok büyük Asyalı ve Avrupalı havayolu işletmesi, yolcu uçaklarının altındaki kargo kapasitesini desteklemek için filolarındaki kargo uçaklarını da kullanmaktadır. Amerika dışında faaliyet gösteren pek çok büyük önemli havayolu işletmesi için ise kargo, toplam gelirin çok büyük bir bölümünü oluşturmaktadır. Fakat diğer havayolu işletmeleri için kargo, daha az önem taşımaktadır. Çünkü kombine taşımacılık yapan işletmelerin birçoğunda gelirin %70’inden fazlası yolcu taşımacılığına ait olmaktadır. Bunun en önemli nedenlerinden birisi bu işletmelerde geliştirilen stratejilerin daha çok yolcu odaklı olmasıdır. Bu sebeple kombine taşımacılık yapan birçok hava kargo işletmesinin yolcu taşımacılığından sağladığı gelir, kargo taşımacılığından sağladığından daha fazladır. 

2-Sadece Kargo Taşıyan Hava Kargo İşletmeleri

MNG HAVAYOLLARI

Sadece kargo taşıyan hava kargo işletmeleri, filolarında bulunan kargo uçakları ile hem tarifeli hem de charter taşımacılık hizmeti veren havayolu işletmeleridir. Bu işletmeler çok çeşitli kargo hizmeti sunmaktadır ve çok büyük uçaklar kullanarak maliyetlerini düşürebilmektedirler. Bu işletmeler için olabildiğince fazla kargo taşıyabilmek hızlı olmaktan daha önemlidir. Kombine taşımacılık yapan bazı havayolları ile sadece kargo taşıyan havayolu şirketleri arasındaki ayrım ve farklılıkları gittikçe azalmaktadır. Bu sebeple Lufthansa ve Türk Havayolları gibi bazı havayolu işletmeleri kendine ait filosu, pilotları ve personeli bulunan ayrı bir marka çatısı altında (Lufthansa Cargo, Turkish Cargo) kargo operasyonlarını gerçekleştirmektedir.

3-Kapıdan Kapıya Taşımacılık Yapan Hava Kargo İşletmeleri

Hava kargo pazarında faaliyet gösteren işletmelerden bir diğeri ise kapıdan kapıya taşımacılık yapan hava kargo işletmeleridir. Son zamanlarda güvenilir ve hızlı yapılarıyla oldukça fazla talep gören bu işletmelerin hizmet verdiği ağlar günden güne artmaktadır. Bu işletmeler, hizmet anlayışı açısından hava kargo sektörünün en hızlı ve dinamik unsurlarıdır. Dinamik yapılarıyla sektörde en hızlı gelişme gösteren bu işletmeler, sadece havalimanında havalimanına taşımacılık anlayışını benimseyen kombine taşımacılık yapan hava kargo işletmeleri ile sadece kargo taşıyan hava kargo işletmelerinin aksine, bu işletmeler kapıdan kapıya hizmet anlayışını benimsemişlerdir. Bu hizmetin başarıyla yerine getirilmesi için hava taşımacılığının yanında kara taşımacılığı da kullanılmaktadır . FedEx, DHL, TNT ve UPS şirketleri kapıdan kapıya taşımacılık yapan hava kargo şirketlerine örnek teşkil etmektedir.

4-Aracı Hava Kargo Acenteleri

Yolcu taşımacılığındaki seyahat acentelerinin ve tur operatörlerinin hava kargo taşımacılığındaki örnekleri aracı hava kargo acenteleridir. Bu şirketler hava kargo şirketi ile gönderici arasındaki bağlantıyı sağlayan şirketlerdir (Doganis, 2002, s.307). Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünün tanımlamasına göre ruhsatlı aracı acentelerin sorumluluğu şu şekilde tanımlanmıştır: “Kargo taşımacılığında kullandıkları araçlar kiralık dahi olsa, kargonun teslim alındığı noktadan itibaren, hava alanında ilgili kuruluşlara (kargo terminali, hava yolu şirketi, yer hizmetleri kuruluşları) teslim edildiği noktaya kadar geçen süre içinde, gerek kendi taşıdıkları, gerekse anlaşmalı olarak çalıştıkları nakliyeci tarafından gönderilen kargonun, uluslararası standartlarda taşınmasından sorumludur” (Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü [SHGM], 2005:10)

https://acikerisim.aku.edu.tr/xmlui/bitstream/handle/11630/4942/tez.pdf?sequence=1&isAllowed=y